Tu âs cirût la peraule
torne indaûr

monolengâl

amì s.m.
(a-mì)
Persone che si vuelii ben par afinitât di caratar, di interès, simpatie, stime, cence vê vincui di parintât o atrazion sentimentâl
esemplis
"te ostarie si cjatà cun chei cuatri amîs che si jere fat tal paîs "
gjavât fûr di "Cretevierte" di Roberto Ongaro
"une serade in ligrie cun cuatri amîs"
gjavât fûr di "Aiar di cjase" di Franca Mainardis
"i doi a deventarin amîs"
gjavât fûr di "Eivissa mon amour" di Fabian Ros
amì s.m.
(a-mì)
Robe che e da grant confuart (fig.)
esemplis
"par lui la aghe di vite e jere ancje l'unic amì"
gjavât fûr di "Cjase di Dalban" di Maria Forte
"o scuen dî “mandi” ancje ai miei libris, i amîs miôr che o ai vûts te vite"
gjavât fûr di "Ombris tal infinît" di Carlo Sgorlon
amì s.m.
(a-mì)
Persone leade di un rapuart amorôs, soredut se nol è ancjemò uficiâl o se al è fûr dal matrimoni (eufem.)
sinonims
amant, morôs, madôr, amigo, tomât
esemplis
"l'à vidût sul balcon cirche il misdì / la biele che zuiave cul amì"
gjavât fûr di "Il Strolic furlan par l'an 1827" di Pieri Çorut
amì adi., s.m.
(a-mì)
Che, cui che al à passion par alc
sinonims
amant, apassionât
esemplis
"pôc amant de pâs, amì de vuere"
gjavât fûr di "Il lôf di Luncjamp" di Pieri Çorut
"contadins bogns amîs de tiere che a lavorin"
gjavât fûr di "Il prossim" di Pieri Somede dai Marcs
amì s.m.
(a-mì)
Cui che si impegne pe difese di alc, ancje tal non di associazions
esemplis
"no son pôcs i amîs de Furlanie, i siei inamorâts, i siei fedêi"
gjavât fûr di "Legnadis e pidadis" di Josef Marchet
"Tal moment di plui fuarte adesion il Grop amîs [di Onde Furlane] al à vût ancje 900 iscrits"
gjavât fûr di "Un Friûl difarent: i 90 mhz di Onde Furlane" di Max Mauro
amì s.m., adi.
(a-mì)
Che, cui che al jude o al favorìs o al colabore a nivel politic o ancje militâr
esemplis
"Europe e Stâts Unîts considerâts dai araps amîs di Israêl"
gjavât fûr di "Cuintristorie dal Nûfcent 1970-1980" di Angelo Floramo
amì s.m.
(a-mì)
Persone cognossude che no si vûl nomenâle (iron.)
sinonims
amigo
esemplis
"«Cuissà i nestris amîs [chei de polizie segrete] ce che a cumbinaran doman di sere al ultin atrac di Tilbury…?»"
gjavât fûr di "Il numar 1089" di Franco Marchetta
amì adi.
(a-mì)
Che al à une disposizion favorevule
esemplis
"un fuart desideri di vê dongje personis amiis"
gjavât fûr di "Ombris tal infinît" di Carlo Sgorlon
"un destin amì che mi menave a planc intun lûc di beatitudin"
gjavât fûr di "Il dolfin" di Carlo Sgorlon
amì adi.
(a-mì)
Che al fâs sintî familiaritât
esemplis
"une sfladade umide e puartave fûr te strade l'odôr amì des stalis"
gjavât fûr di "Sium de Vilie dai Sants" di Gianfranco Pellegrini
detulis
"a la ocasion si cognòs i amîs"
"a son trops i amîs di cjacaris e pôcs di fats"
"al vâl plui un amì che no cent parincj"
"amì de vore fate e nemì di chê disfate"
"amì di ducj, amì di nissun"
"bogns i parincj, bogns i amîs, ma cuant che no 'nd è nuie a son ducj triscj"
"cuant che il fûc al busine: o forescj o amîs a puartâ pueste"
"cui che al è grant amì al è grant nemì"
"cui che al fâs il to mistîr no ti è mai amì"
"cui che ti visite tes gnocis e no ta la infermitât nol è to amì par veretât"
"cul fâ plasês tu cuistis amîs, cul dî il vêr nemîs"
"cul vin si sta tra amîs, cu la aghe si lave i pîts"
"dai amîs mi vuardi jo, dai nemîs mi vuardi Gjo"
"dai nemîs mi vuardi jo, dai amîs mi vuardi Gjo"
"grancj amîs, grancj nemîs"
"i amîs si cognossiju tes dibisugnis"
"i fals amîs a son come lis moscjis: fin che a cjatin di mangjâ a stan in cusine"
"i siôrs, amîs e lontans"
"il cjan al è il plui fedêl amì dal om"
"il miôr amì dal om al è il cjan"
"impreste un libri, tu pierdis un amì"
"la sagre dai amîs a dure cuindis dîs"
"laude i amîs in public, coreziju in segret"
"nol è vêr amì chel che simpri al dîs di sì"
"se tu fasis debits tu cuistis parons, se tu fasis credits tu pierdis amîs"
"si spere plui dai amîs che no dai parincj"
"ten sù i amîs in public, coreziju in privât"
"ten sù i amîs in public, coreziju in segret"
"tes disgraciis si cognòs i amîs"
"tes robis di pôc si cognòs i amîs"
"tropons a son amîs a cjacaris e pôcs a fats"
torne sù