Tu âs cirût la peraule
monolengâl
torne indaûr

monolengâl

gjenerâl adi.
(gje-ne-râl)
Che al pues jessi aplicât a di dut un ordin di fats, cjossis o personis
sinonims
comun, ecumenic, globâl, universâl
esemplis
"lis categoriis sociâls e economichis gjenerâls [...] a puedin sei osservadis chenti, in Friûl, di dongje"
gjavât fûr di "Liniis di storie sociâl e economiche dal Friûl 1500 – 1800" di Adrian Cescje
"mi meteve simpri tai vues la sensazion che la leç plui gjenerâl de storie e fos la provisorietât, la ruvine e la fin"
gjavât fûr di "Il dolfin" di Carlo Sgorlon
gjenerâl adi.
(gje-ne-râl)
Che al è fat, causât, condividût, sostignût o comun de plui part de int, ancje di dute o scuasi dute la int
sinonims
coletîf, comun, universâl
esemplis
"o pensìn che la acetazion gjenerâl di une ortografie unitarie furlane e sei plui impuartante che no lis sôs cualitâts internis"
gjavât fûr di "La grafie furlane normalizade – Introduzion" di Xavier Lamuela
"lôr doi a discorevin ridint inte confusion gjenerâl"
gjavât fûr di "Fieste grande di fin Istât" di Gianfranco Pellegrini
"tal ribalton gjenerâl lis vendetis e la violence si jerin scjadenadis"
gjavât fûr di "Sul agâr" di Pieri Menis
gjenerâl adi.
(gje-ne-râl)
Che al viôt di dut il complès di une aministrazion, di une istituzion e sim.
esemplis
"ogni liste e i candidâts a sindic a àn di depositâ li de segretarie gjenerâl dal comun, tal stes moment che a depositin la liste, une declarazion cul preventîf des sôs spesis eletorâls"
gjavât fûr di "Regolament dal Consei Comunâl dal Comun di Udin" di Aministrazion Publiche
"al jere comandât a un viaç fintremai a Udin, al magazen gjenerâl de sussistence par une incarghe di fiducie"
gjavât fûr di "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
gjenerâl s.m.
(gje-ne-râl)
[TS] (milit.) Uficiâl dal plui alt grât te jerarchie militâr
esemplis
"a la metât di Avrîl [dal 1848] il gjenerâl Nugent al veve tirât dongje sul Lusinç, a Pontebe e a Gardiscje une armade di 15-18 mil oms "
gjavât fûr di "Zuan Batiste Cavedalis - Une vite esemplâr" di Giovanni Pillinini
gjenerâl s.m.
(gje-ne-râl)
[TS] (ecl.) Superiôr massim di un ordin o di une congregazion religjose
esemplis
"il gjenerâl dai Domenicans"
gjenerâl s.m.
(gje-ne-râl)
Dome sing., la totalitât, il complès
sinonims
universâl
esemplis
"cjalâ dome al gjenerâl e no al specific"
torne sù