Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
afferrare
torne indaûr

bilengâl

afferrare v.tr., v.intr.
  • 1a

    v.tr. gafâ, grampâ, brincâ Copie

    [AU] (cjapâ cun fuarce)
    afferrare il ladro = brincâ il lari
    afferrare la preda = gafâ la prede
    afferrare per la collottola = grampâ pal copin
  • 1b

    v.tr. cjapâ Copie

    [AU] (cjapâ il bon di une situazion cuant che si presente a vantaç propri o di cdn.)
    afferrare un'opportunità = cjapâ une ocasion
  • 2

    v.tr. nasâ, lampâ, cjatâ, cjapâ Copie

    [AU] (capî une robe)
    afferrare il filo del discorso = cjatâ il fîl dal discors
    afferrare il nesso = lampâ la conession

    v.tr. rivâ, capî Copie

    (ancje ass.)
    avete afferrato? = vêso capît?
    ho afferrato = o soi rivât

    v.tr. olmâ, dicerni Copie

    (rivâ adore a sintî)
    afferrare la melodia = dicerni la melodie
    afferro un rumore di passi = o olmi un sunsûr di pas
  • 3

    v.intr. rivâ, ancorâsi Copie

    [TS] mar. (cjapâsi ae rive)
    hanno afferrato la riva = a son rivâts in rive oppure a àn rivade la rive
    la nave afferra = la nâf si ancore

monolengâl

nasâ v.tr.
(na-sâ)
Sintî l'odôr, sedi par azion volontarie che par percezion spontanie tirant sù aiar cul nâs
sinonims
nulî, usmâ
esemplis
"al da un colp al grop dal cuel de butilie che al salte vie come une cocule... Al nase... Ah, ce profum! ... Al cerce... rosoli, tant che rosoli!"
gjavât fûr di "Doi pizighets e un lari" di Pieri Menis
"ti viôt el sclopon ta tace, lu tire jù, lu nase"
gjavât fûr di "La furlane" di Dolfo Zorzut
nasâ v.tr.
(na-sâ)
Tirâ sù cul nâs, ancje no dome par sintî l'odôr
sinonims
esemplis
"il Mestri pacjific, / nasant la presute, / se gjave di un socio / che al vesse, che al rute"
gjavât fûr di "Ai Piombi" di Romeo Battistig (?)
nasâ v.tr.
(na-sâ)
Presintî alc, capî alc in maniere intuitive (fig.)
sinonims
esemplis
""Aial viodût ce dal diambar che al nasseve?" "O savevi… o savevi… mi pareve fin di savêlu… lu vevi nasât ancje jo!" "Un fregul ancje jo lu vevi nasât!""
gjavât fûr di "Un grop sul stomi" di Arturo Feruglio
"e stave in vuaite, nancje che e nasàs cuissà ce pericul"
gjavât fûr di "Îr e doman" di Gianni Gregoricchio
nasâ v.tr.
(na-sâ)
Valutâ, viodi se alc o cdn. al è interessant o no (fig.)
esemplis
"vincj di lôr a jerin a stâ sù tal fogolâr di puar Gjildo: fantats (che a vignivin a nasâ chês dôs fiis di Gjildo), fantatis dal borc, viei, babis [...]"
gjavât fûr di "Il sunsûr" di Meni Ucel
nasâ v.intr.
(na-sâ)
Fâ odôr, vê un odôr
sinonims
nulî, odorâ
esemplis
"«Buine sere» dissal Eliseo. «Buine» al rispuindè l'ostîr, biel cjalantlu fis. [...] L'ambient al nasave di tabac, di salam e di vin"
gjavât fûr di "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
""Di ce nasial il gno cjâf?" i domande la viele. "Di bon odôr" i rispuint la frutate"
gjavât fûr di "La fie e la fiastre" di Andreina Nicoloso Ciceri
"a jerin floridis lis paugnis, i saûts a nasavin a fuart cu lis rosis largjis a cjapielute"
gjavât fûr di "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
nasâ v.intr.
(na-sâ)
Plasê, jessi volût (fig.)
sinonims
plasê, pocâ, smecâ, lâ
esemplis
"a chel zerbinot no i comodave di stâ a direzi la fatorie, no i nasave di stâ a tratâ cui contadins, a fevelâ di vacjis, di ledan..."
gjavât fûr di "La braide" di Pieri Somede dai Marcs
detulis
"cui che al à bon nâs lis nase a la lontane"
"cui che al à il nâs lunc lis nase a la lontane"
"cui che al puce al sminuce, cui che al nase al travase"
"cui che le nase le travase, cui che le nûl le trai pal cûl"
"cui che le tire le nase"
"di istât o tirâ o nasâ"
"i litighents a nasin il past e i avocats lu mangjin"
"miôr tirâ che no nasâ"
torne sù
torne sù