Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
attenuare
torne indaûr

bilengâl

attenuare v.tr.
  • 1a

    v.tr. morestâ, umiliâ, sbassâ, ridusi Copie

    [AU] (fâ deventâ alc mancul fuart, mancul pronunziât)
    si devono attenuare i rumori violenti = a son di ridusi oppure di sbassâ i sunsûrs violents
    va attenuato il contrasto tra le immagini = al va morestât il contrast jenfri lis figuris

    v.tr. morestâ, sbassâ, bonâ Copie

    (fâ deventâ mancul dolorôs)
    una bella vista attenua i sentimenti di malinconia = une biele viodude e moreste i sintiments di malinconie
  • 1b

    v.tr. calâ, sbassâ, scarmî Copie

    [AU] (ridusi di dimension, estension, durade e v.i.)
    attenuare il controllo = calâ il control
    con l'andare del tempo gli sforzi sono stati attenuati = cul lâ dal timp i sfuarçs a son stâts sbassâts
    va attenuata la polemica = e va bonade oppure sbassade la polemiche

monolengâl

ridusi v.tr.
(ri-du-si)
Puartâ a une dimension, misure, cuantitât, intensitât plui piçule
sinonims
esemplis
"si jere rivâts a ridusi in progression il numar dal personâl, fin a lassânt dome doi di lôr"
gjavât fûr di "Kebar krossè" di Stiefin Morat
"a partî dai prins agns '80, si è rivâts a ridusi une vore lis emissions in atmosfere di solfar"
gjavât fûr di "Clime e incuinament: prime l'ûf o la gjaline?" di Dario Bianchini Giaiotti, Fulvio Stel
ridusi v.tr.
(ri-du-si)
Fâ che alc al cambii di forme, consistence e sim.
sinonims
esemplis
"lessâ lis fueis di guselâr in aghe salade, passâlis pe passadorie di cusine, ridusintlis in purè"
gjavât fûr di "Jerbis salvadiis inte cusine furlane" di Giorgio Pascoli
"Zebec al veve sudât sanc par butâ jù un cjastinâr [...] par seâlu e sclapâlu, par strissinâlu fûr dal bosc [...] par ridusilu in sclops e par meti in tasse, tal ultin, i sclops"
gjavât fûr di "Zebec" di Meni Ucel
ridusi v.tr.
(ri-du-si)
Puartâ a un ciert compuartament
sinonims
costrenzi, indusi, convinci, puartâ, pleâ
esemplis
"nissun al fo bon da ridusi il vecju a tornâ jù ta la vila"
gjavât fûr di "La aga di Plan da li steli" di Novella Cantarutti
ridusi v.tr.
(ri-du-si)
Tornâ a scrivi un test intun altri gjenar o forme
sinonims
esemplis
"par ridusi in forme resonade e coerente ce che nus mandin i nestris amîs, nus tocje par solit di tornâ a scrivi dut di plante fûr"
gjavât fûr di "Dome un rimiedi par salvâ il furlan: insegnâlu tes scuelis" di Josef Marchet
ridusi v.tr.
(ri-du-si)
[TS] (chir.) Tornâ a meti un orghin in cundizions normâls
esemplis
"ridusi une ernie"
"ridusi une frature"
ridusi v.tr.
(ri-du-si)
[TS] (chim.) Fâ che e sucedi une reazion di riduzion, ven a stâi, gjavâ ossigjen a un compuest (ancje ass.)
ridusi v.tr.
(ri-du-si)
[TS] (mat.) Eseguî operazions par vê la forme plui semplificade di une espression matematiche, lavorant su sumis di monomis, frazions e ecuazions
ridusi v.tr.
(ri-du-si)
[TS] (metrol.) Fâ passâ un numar di une unitât di misure a chê altre o metilu intun sisteme di misure diferent
sinonims
torne sù
torne sù