Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
bruciare
Torna indietro

bilingue

bruciare ,
  • 1a

    v.tr. brusâ Copia

    [FO] (consumâ, distruzi, disfâ cul fûc)
    l'incendio ha bruciato gli alberi = il fûc al à brusât i arbui
  • 1b

    v.tr. brusâ Copia

    [FO] (ruvinâ, vuastâ cun brusaduris, scotadis)
    ha bruciato il vestito con la sigaretta = al à brusât il vistît cul sigaret

    v.tr. brusâ, brustulâ Copia

    (ruvinâ il mangjâ cueint masse)
    attento a non bruciare le patate = atent di no brusâ lis patatis
  • 1c

    v.tr. brusâ, scotâ, sbrovâ, ustionâ Copia

    [FO] (fâ une scotade, une ustion)
    l'olio bollente gli ha bruciato un dito = il vueli bulint i à scotât un dêt

    v.tr. brusâ, scotâ Copia

    (ancje ass.)
    il sole brucia = il soreli al bruse
  • 1d

    v.tr. brusâ Copia

    [CO], [TS] (cauterizâ une feride)
  • 2

    v.tr. brusâ Copia

    [FO] (di motôr, machine, stue e v.i., consumâ un ciert materiâl par funzionâ)
    la stufa vecchia brucia molta legna = la stue viere e bruse une vore di lens

    v.tr. brusâ, spindisi Copia

    (in rivuart dal cuarp, di un organisim vîf, doprâ une cierte energjie)
    bruciare le riserve di energia = brusâ lis risiervis di energjie
  • 3

    v.tr. brusâ, roseâ Copia

    [FO] (di acit, consumâ un ciert materiâl)
  • 4

    v.tr. brusâ Copia

    [FO] (fâ secjâ pal cjalt o pal frêt une vore fuarts)
    il caldo eccessivo brucia la terra = il calôr spropositât al bruse la tiere
    la brina ha bruciato i rosai = la zulugne e à brusât i garofolârs
  • 5a

    v.tr. straçâ, spaçâ Copia

    [FO] (doprâ mâl)
    bruciare la giovinezza = straçâ la zoventût
    bruciare le vacanze = straçâ lis fiestis
  • 5b

    v.tr. brusâ Copia

    [CO] (ruvinâ la cariere di cdn.)
    lo scandalo ha bruciato il ministro = il scandul al à brusât il ministri
  • 6

    v.tr. brusâ, dâ il fum Copia

    [TS] (passâ denant dai aversaris ancje maniere nete, ancje te ultime part de gare o partide)
    bruciare gli avversari = brusâ i aversaris oppure dâ il fum ai aversaris
  • 7a

    v.intr. brusâ Copia

    [FO] (cjapâ fûc)
    il tetto del capannone bruciava = il cuviert dal capanon al brusave
  • 7b

    v.intr. brusâsi Copia

    [FO] (di mangjative, ruvinâsi cul masse cuei)
    gira la frittata, se no brucia = volte la fertaie che se no si bruse
  • 8

    v.intr. scotâ Copia

    [FO] (jessi une vore cjalt)
    la padella brucia = la fersorie e scote
  • 9

    v.intr. brusâ, ardi Copia

    [FO] (sintî une passion fuarte)
    brucia d'amore per lei = al art di amôr par jê

    v.intr. brusâ, ardi Copia

    (di sintiment che si pant cun fuarce)
    bruciare di rabbia = ardi di rabie
  • 10

    v.intr. brusâ Copia

    [FO] (di une part dal cuarp uman, jessi inflamade)
    mi bruciano gli occhi = mi brusin i voi

    v.intr. deventâ ros, jessi ros Copia

    (di une part dal cuarp, jessi rosse, cjalde une vore)
    bruciare in viso = jessi ros in muse
  • 11

    v.intr. brusâ Copia

    [FO] (iritâ la piel o altris parts dal cuarp)
    il sapone negli occhi brucia = il savon intai voi al bruse
  • 12

    v.intr. brusâ Copia

    [CO] (causionâ fastidi)
    il fallimento gli brucia = il faliment i bruse

locuzioni

    bruciare i ponti
  • [CO] (vedi rompere i ponti)
  • bruciare i tempi
  • [CO] (vedi bruciare le tappe)
  • bruciare il paglione
  • brusâ il paionCopia
    [CO] (no mantignî ce che si veve prometût)
  • brusâ il paionCopia
    [CO] (lâ vie cence paiâ)
  • bruciare la terra sotto i piedi
  • brusâ la tiere sot i pîtsCopia
    [CO] (jessi in pericul, vê premure di lâ vie)
    non poteva restare, gli bruciava la terra sotto i piedi = nol podeve restâ, i brusave la tiere sot i pîts
  • bruciare le labbra
  • scjampâ di bocje, scotâ su la lengheCopia
    [CO] (di peraule, frase o discors che no si rive a tasê)
    una rispostaccia gli bruciava le labbra = une rispuestate e jere par scjampâi di bocje oppure i scotave su la lenghe
  • bruciare le tappe
  • cori la puesteCopia
    [CO] (progredî a volop in alc)
    in azienda ha bruciato le tappe e dicono che presto sarà direttore = in dite al à corude la pueste e a disin che in curt al sarà diretôr

monolingue

brusâ v.tr.
(bru-sâ)
Fâ che alc al vegni cjapât dal fûc, par scjaldâsi, par fâ di mangjâ, par distruzi, par ritualitâts e v.i.
sinonimi
esempi
"Mine, se no fos stât pai lens che e brusave di Invier, no si sarès nancje mai dade pinsîr di chel biel toc di tiere"
da "Il sium di Lissandri" di Franca Mainardis
"al tornâ in cusine e impiât un fulminant al brusà il testament su la cinise dal fogolâr distudât"
da "La cjarande" di Pieri Somede dai Marcs
"cosacs e todescs a tornarin a passâ la Tor e a brusarin Nimis e Faedis e compagn a faserin sù pe Cjargne, obleant i partigjans a parâsi tai boscs"
da "Cuintristorie dal Friûl dal 1866 fint in dì di vuê" di Francesc Placerean
brusâ v.tr.
(bru-sâ)
Consumâ tant che combustibil
esempi
"gracie a la fusion nucleâr che e bruse idrogjen, [lis stelis] a produsin energjie"
da "Il Sisteme Solâr e lis sôs leçs" di Bepi Zefon
brusâ v.tr.
(bru-sâ)
Ruvinâ, vuastâ cun brusaduris, scotadis
sinonimi
brusinâ, brustulî
esempi
"al à brusât il vistît cul spagnolet"
brusâ v.tr.
(bru-sâ)
Fâ une scotade, une ustion
sinonimi
scotâ, sbrovâ
esempi
"il brût bulint i à brusât la lenghe"
brusâ v.tr.
(bru-sâ)
Fâ secjâ (fig.)
sinonimi
secjâ, candî, incandî, arsî, cantesemâ
esempi
"braidis brusadis dal sut, dulà che un riul di aghe par bagnâ nol rive mai"
da "Dret e ledrôs" di Josef Marchet
brusâ v.tr.
(bru-sâ)
Fâ deventâ une vore cjalt (fig.)
esempi
"la fiere lu brusave e la salive i bulive tal sgrasaiâr"
da "La letare de mame" di Pieri Somede dai Marcs
brusâ v.tr.
(bru-sâ)
[CO] (med.) Cauterizâ une feride
brusâ v.tr.
(bru-sâ)
Di sintiment o sensazion, cjapâ une vore a fuart (fig.)
sinonimi
esempi
"chest amôr e cheste passion lu brusavin intune maniere, che ogni argoment al jere bon tant che pont di partence par rivâ a fevelâ di ce che a i stave a cûr"
da "Il sium di Lissandri" di Franca Mainardis
"[une] ansie cence motîf, che e brusave la viele"
da "Ombris tal infinît" di Carlo Sgorlon
brusâ v.tr.
(bru-sâ)
Finî dal dut o scuasi dal dut une risorse, un prodot e sim.
sinonimi
fâ fûr, brusâ sù
esempi
"inte prime zornade di licuidazions la int e à za brusât la robe miôr"
brusâ v.tr.
(bru-sâ)
Esaurî une fuarce, abilitât, un sintiment e v.i. (fig.)
sinonimi
incandî, suiâ
esempi
"al jere rivât insom, pardabon, strac, plui che strac, brusât dentri de ricercje de perfezion"
da "Gjelât di cjocolate" di Spirt Anonim
brusâ v.tr.
(bru-sâ)
Lei dut tun colp (fig.)
esempi
""Ti isal plasût il libri che ti ai prestât?" "Une vore, lu ai brusât in doi dîs""
brusâ v.tr.
(bru-sâ)
Vinci in maniere secje (fig.)
sinonimi
fruçonâ, polverizâ, sbaraiâ, sdrumâ, dâ il fum
esempi
"brusâ la concorence"
"brusâ un record"
brusâ v.tr.
(bru-sâ)
Ruvinâ lis pussibilitâts di sucès, soredut fasint pierdi il bon non o straçant oportunitâts o lant indevant intun moment o intune situazion che no dan sperancis
esempi
"no vuei ni brusâ lis mês soluzions, ni i criteris gjenerâi che lis ispirin"
da "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
"[l'atacant] al controle malementri e al bruse une bale di aur"
da "Udinese – Torino 1-1" di Marc Stolf
brusâ v.intr.
(bru-sâ)
Jessi cjapât des flamis e distrut dal fûc, fasint lûs e calôr
sinonimi
esempi
"il Pignarûl al bruse e al scjalde"
da "Pignarûl" di Pro Loco Paîs di Sant Marc
"a àn piât fouc a Sant Zuan, zent. Dut a brusa, dut a mour, dut a lûs"
da "I Turcs tal Friûl" di Pier Paolo Pasolini
brusâ v.intr.
(bru-sâ)
Jessi une vore cjalt
sinonimi
scotâ, sbrovâ
esempi
"ocjo cu la mignestre, che e bruse"
brusâ v.intr.
(bru-sâ)
Scotâ di fiere (fig.)
sinonimi
bulî, sbrovâ, buiâ
esempi
"ma tu tremis, anime, tu brusis ancje!"
da "La salamandrie tal fûc" di Carlo Tolazzi
brusâ v.tr., v.intr.
(bru-sâ)
Dâ une sensazion di cjalt
esempi
"o soi madûr, al è un soreli che al bruse, e la Sierade e pâr il mês di Lui"
da "Tripoli bel sol d'amore" di Pieri Somede dai Marcs
brusâ v.tr., v.intr.
(bru-sâ)
Iritâ o dâ la impression di iritâ la piel o altris parts dal cuarp
esempi
" lis gotis di sudôr i brusin tai voi"
da "Madalene" di Franco Marchetta
"al butà jù une tace di scotch par distudâ il fogôr che i brusave la gose"
da "Un piçul particolâr" di Fabian Ros
brusâ v.intr.
(bru-sâ)
Di une part dal cuarp, dâ une sensazion di iritazion o di cjalt e jessi rosse, par vie di une inflamazion o ancje di une emozion fuarte
sinonimi
buiâ
esempi
"la frutate e voltà la muse in bande a cjalâ tal nuie, i miluçs de muse i brusavin"
da "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
"si jevà sù strache, cul cjâf che i pareve di plomp, i vues rots, i voi che i brusavin come se e ves vût dentri une sgrafute di savalon"
da "Chei di Muraie" di Pieri Menis
brusâ v.intr.
(bru-sâ)
Sintî un sintiment o une sensazion une vore a fuart (fig.)
sinonimi
esempi
"o brusavi de voie di savê cun precision cemût che a jerin ladis lis robis"
da "Il dolfin" di Carlo Sgorlon
brusâ v.intr.
(bru-sâ)
Di sintiment o di sensazion, jessi vîfs (fig.)
sinonimi
ardi, buiâ
esempi
"su la bocje, i brusave ancjemò chê bussade di Rico"
da "La Çucule" di Dino Virgili
brusâ v.intr.
(bru-sâ)
Dâ fastidi, displasê, rancûr, rabie e v.i.
sinonimi
esempi
"dal sigûr no sarès colade in cierts fai che mi brusin ancjemò"
da "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
"lis peraulis di Nando a brusavin tal stomi di Bepo"
da "Une letare par Bepo" di Pieri Menis
"al po nome crodi se no mi bruse scugnî lassâ cheste citât sul moment che o scomençavi a compenetrâle! "
da "Viaç a Vignesie" di Arturo Feruglio
brusâ v.intr.
(bru-sâ)
Fâ vignî pôre di consecuencis brutis, soredut di alc di ilegâl o disonest o injust (fig.)
sinonimi
brusâ i dêts, scotâ
esempi
"i bêçs che al imprestave a brusavin su la palme de man vierte"
da "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
brusâ v.intr.
(bru-sâ)
Interessâ une vore (fig.)
sinonimi
buiâ, premi
esempi
"al vûl comprâ la braide cul vignâl di siôr Simon che al è in vendite, e mi dîs di lâ a tratâ daurman… Lu à scrit dôs voltis te letare, come se chê robe i brusàs di vêle"
da "La tiere di Lansing" di Maria Forte
proverbi
"a brusâ lens verts, si fâs fum e no fûc"
"a brusâ patùs, si tire dongje cimis"
"al è miôr brusâ siet vilis che no pierdi un dirit"
"al è miôr che si brusi la cjase pluitost di gjavâ un miluçâr"
"finide la messe, brusade la cjandele"
"la bore o che e bruse o che e scote"
"miôr brusâ un paîs che no dismeti une usance"
"no si à di brusâ la cjase par netâ fûr i pulçs"
"plui si messede e plui si bruse"
"plui si volte e plui si bruse"
"une bree che no ten claut e je dome di brusâ"
Torna in Cima
Torna in Cima