Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
circuito
torne indaûr

bilengâl

circuito s.m.
  • 1

    s.m. cercli, zîr Copie

    [CO] (linie plui o mancul circolâr che e siere une zone)
    il circuito del sentiero intorno al lago = il cercli oppure il zîr dal troi ator dal lât
  • 2a

    s.m. circuit Copie

    [AU] (percors sierât di une gare automobilistiche)
    un circuito impegnativo = un circuit impegnatîf

    s.m. gare Copie

    (la gare stesse)
    vincere il circuito di Silverstone = vinci la gare di Silverstone

    s.m. circuit Copie

    (percors o itinerari obleât, ancje se no sierât)
    circuito di traffico = circuit di trafic
    circuito navale = circuit navâl
  • 2b

    s.m. circuit Copie

    [CO] (serie di esercizis di gjinastiche cuntun percors precîs)
    lavoro a circuito = lavôr a circuit
  • 4

    s.m. circuit Copie

    [TS] tecn. (il percors di un fluit o di un materiâl intun implant industriâl e il complès dai condots dulà che al passe il fluit o il materiâl)
  • 5

    s.m. circuit Copie

    [TS] gjeom. (ogni curve plane che i siei ponts a sein in corispondence biunivoche cui ponts di une circonference, par che e sei curve sierade continue e cence ponts multiplis)
  • 6

    s.m.

    [TS] econ. (sisteme sierât dulà che la marcjanzie e passe dal vendidôr al compradôr, e i capitâi dal compradôr al vendidôr)
  • 7a

    s.m. distribuzion, circuit Copie

    [CO] (complès di servizi pe distribuzion cinematografiche)
  • 7b

    s.m.

    [TS] telecom. (cjale network)

locuzions

    a circuito chiuso
  • a circuit sierâtCopie
    [TS] telecom. (di implant televisîf, che al va vie cabli)
  • a circuit sierâtCopie
    [TS] industr. (di implant o lavorazion industriâl, li che i materiâi, massime i fluits, a fasin un percors sierât)
  • circuito a costanti concentrate
  • circuit a costantis concentradisCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che i siei parametris di resistence, indutance e capacitât a son concentrâts in elements specifics dal circuit)
  • circuito a costanti distribuite
  • circuit a costantis distribuidisCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che i siei parametris di resistence, indutance e capacitât a son distribuîts cun continuitât su dute la estension)
  • circuito a farfalla
  • [TS] eletron. (cjale farfalla)
  • circuito a film sottile
  • circuit a vêl sutîl, circuit a film sutîl, circuit a strât sutîlCopie
    [BU], [TS] eletron. (circuit integrât che si costruìs cuntune tecniche di deponi sot vueit strâts metalics une vore sutîi)
  • circuito a film spesso
  • circuit a film penç, circuit a strât pençCopie
    [BU], [TS] eletron. (circuit integrât che si costruìs cuntune tecniche di stampe e po di riscjaldament di materiâl ceramic o metalic)
  • circuito a impulsi
  • circuit a impulsCopie
    [TS] eletr. (gridele eletriche ative che e je in cundizion di rispuindi a impuls di corint o di tension)
  • circuito a ponte
  • circuit a puintCopie
    [CO], [TS] eletr. (circuit eletric che al à un puint inserît, che si dopre in tancj dispositîfs par misurâ grandecis eletrichis)
  • circuito a scatto
  • circuit a saltCopie
    [BU], [TS] eletron. (circuit eletronic fat di doi strâts di funzionament stabil, che si passe di un a chel altri cuntun segnâl di salt)
  • circuito accordato
  • circuit acuardâtCopie
    [TS] eletron. (circuit ossilant che la sô frecuence e je regolade daûr di une corint o di une tension di frecuence che e je dade)
  • circuito ad anello
  • circuit a anelCopie
    [CO], [TS] eletr. (intune vuide di onde, zonte che e à forme di anel)
  • circuito addizionatore
  • circuit sumadôr, circuit adizionadôrCopie
    [BU], [TS] eletron. (circuit che al fâs la operazion matematiche di adizion)
  • circuito antiparassitario
  • circuit antiparasitariCopie
    [CO], [TS] eletr. (combinazion di indutance e resistence tal circuit di cierts amplificadôrs par eliminâ ossilazions parasitis di alte frecuence)
  • circuito antireattivo
  • circuit antireatîfCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che nol à reatance, che al è dome resistîf)
  • circuito aperto
  • circuit viertCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric interot, che no i passe corint)
  • circuito ausiliario
  • circuit ausialiariCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che no i passe la corint principâl, ma che al covente pal funzionament di une machine o di un aparât eletric)
  • circuito autooscillante
  • circuit autoossilantCopie
    [TS] eletron. (circuit ossilant eletronic cun funzionament impulsât autonom)
  • circuito chiuso
  • circuit sierâtCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che lu travierse une corint)
  • circuito cimatore
  • circuit cimadôrCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che al ten limitât il valôr massim di un segnâl sinusoidâl)
  • circuito cinematografico
  • circuit cinematografic, zîr cinematografic, distribuzion cinematograficheCopie
    [CO] (rêt di distribuzion des peliculis cinematografichis)
  • circuito cittadino
  • circuit citadinCopie
    [CO] (circuit automobilistic segnât dentri di une citât)
    il circuito cittadino di Montecarlo = il circuit citadin di Montecarlo
  • circuito combinato
  • circuit cumbinâtCopie
    [TS] eletr. (cjale circuito virtuale)
  • circuito derivatore
  • circuit derivadôr, derivadôrCopie
    [TS] eletron. (massime tai calcoladôrsa analogjics, circuit eletronic che al trasforme une tension o une corint variabile tal timp intune altre che e je la derivade temporâl de prime)
  • circuito di alimentazione
  • circuit di alimentazionCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che si dopre par mudâ la corint alternade in continue)
  • circuito di carico
  • circuit di cjame, circuitCopie
    [TS] eletr. (dispositîf che si avâl de corint eletriche erogade di un gjeneradôr)
  • circuito di coincidenza
  • circuit di coincidenceCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che al prodûs un impuls specific dome se al ricêf chel un impuls dentri di un ciert interval di timp)
  • circuito di eccitazione
  • circuit di ecitazionCopie
    [CO], [TS] eletr. (involziment di un dispositîf eletromagnetic che al gjenere un cjamp magnetic cuant che lu passe une corint eletriche)
  • circuito di enfasi
  • circuit di enfasiCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che al cres la fuarce di ciertis audiofrecuencis rispiet a altris par cuvierzi i sunsûrs o ridusi lis distorsions di sun)
  • circuito di esaltazione
  • circuit di esaltazionCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che si dopre pe rispueste a alte frecuence di un amplificadôr a bande largje)
  • circuito di fuga
  • circuit di fughe, circuit di dispersionCopie
    [TS] eletron. (circuit che al è une vie di basse impendence par corints variabilis, che par mieç so si dispierdin a tiere)
  • circuito di neutralizzazione
  • circuit di neutralizazionCopie
    [TS] eletron. (circuit particolâr pe eliminazion des ossilazions causadis dai cubiaments tra eletrodis)
  • circuito di prova
  • circuit di proveCopie
    [CO] (percors stradâl o piste par colaudâ veicui)
  • circuito di ritardo
  • circuit di ritartCopie
    [TS] eletron. (circuit che al ritrasmet i segnâi cjapâts cun ritarts di timp prefissâts)
  • circuito di sincronismo
  • circuit di sincronisimCopie
    [TS] eletron. (ognidun dai circuits che a conetin doi ossiladôrs in mût che il periodi di un al sei compagn o multipli intîr dal periodi di chel altri)
  • circuito di sovralimentazione
  • circuit di sorealimentazionCopie
    [TS] idraul. (intun implant idraulic a circuit sierât, sisteme che al cjape dentri almancul une pompe e une valvule pes pierditis di fluit che a puedin capitâ)
  • circuito di spegnimento
  • circuit di distudament, circuit di distudadeCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che cun chel si distudin ciertis ossilazions e che al covente par eliminâ la ferade luminose in televisôrs e ossilografs inte dade di tornade de tension a dint di see)
  • circuito differenziatore
  • circuit diferenziadôrCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che al covente par diferenziâ une tension o une corint che i si apliche)
  • circuito elementare
  • circuit elementârCopie
    [TS] eletron. (ognidun dai circuits che a rapresentin i elements che a fasin i circuits plui complès intun elaboradôr eletronic)
  • circuito elettrico
  • circuit eletricCopie
    [CO] (regjon di spazi ancje vueit li che si manifestin liniis di corint sieradis)
  • circuit eletricCopie
    [TS] eletr. (dispositîf di elements eletrics tant che resistôrs, indutôrs o gjeneradôrs, pilis, condensadôrs metûts in colegament a cjadene sierade par che e passi corint eletriche)
  • circuito elettronico
  • circuit eletronicCopie
    [TS] eletron. (circuit eletric che al cjape dentri un o plui dispositîfs eletronics tant che transistors, circuits integrâts e v.i.)
  • circuito equivalente
  • circuit ecuivalentCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che al pues sostituî un altri)
  • circuito fantasma
  • [TS] eletr. (cjale circuito virtuale)
  • circuito ibrido
  • circuit ibritCopie
    [TS] eletron. (circuit integrât fat cun plui tecnologjiis, che i siei components a son colegâts intune scjatule di materie plastiche sole)
  • circuito indotto
  • [TS] eletr. (cjale circuito secondario)
  • circuito inducente
  • [TS] eletr. (cjale circuito primario)
  • circuito induttore
  • [TS] eletr. (cjale circuito primario)
  • circuito integrato
  • circuit integrâtCopie
    [TS] eletron. (circuit eletronic complet, fat cun procediments chimics suntun supuart di silici o di un altri semicondutôr par vê une grande densitât di components in dimensions une vore ridusudis)
  • circuito integrato monolitico
  • [TS] eletron. (cjale circuito monolitico)
  • circuito integratore
  • circuit integradôr, integradôrCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che in jessude al da l'integrâl sul timp di segnâl in ingrès)
  • circuito lineare
  • circuit lineârCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric li che il valôr di resistence, di indutance e di capacitât al è indipendent de intensitât de corint che lu passe)
  • circuito logico
  • circuit logjicCopie
    [TS] eletron. (circuit integrât che al da esit a une funzion logjiche binarie elementâr o complesse, massime tai calcoladôr eletronics)
  • circuito magnetico
  • circuit magneticCopie
    (regjon di spazi li che si davuelzin lis liniis sieradis di un cjamp magnetic)
  • circuit magneticCopie
    [TS] eletr. (sisteme sierât di elements di alte permeabilitât magnetiche, che ur passe un flus magnetic)
  • circuito monolitico
  • circuit monolitic, circuit integrât monoliticCopie
    [TS] eletron. (circuit realizât suntune plache uniche di semicondutôr cun operazions fotochimichis che a fasin che si lavorin cun precision i strâts sucessîfs di ogni element circuitâl, par vê une alte densitât di elements)
  • circuito non reattivo
  • circuit no reatîfCopie
    [TS] eletr. (circuit li che la sô reatance e je trascurabile)
  • circuito non resistivo
  • circuit no resistîfCopie
    [CO], [TS] eletr. (circuit di resistence trascurabile rispiet ae reatance)
  • circuito ohmico
  • circuit ohmicCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che la sô impendence si ridûs ae resistence)
  • circuito oscillante
  • circuit ossilantCopie
    [CO], [TS] eletr. (circuit eletric fat di elements indutîfs e capacitîfs che a determinin la frecuence proprie des ossilazions libaris de corint)
  • circuito pilota
  • circuit piloteCopie
    [TS] eletr. (circuit che al influence il stât di un altri circuit e lu comande)
  • circuito primario
  • circuit primari, circuit indutôrCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che al gjenere une fuarce eletromotorie tal circuit che cun chel al è associât)
  • circuito raddrizzatore
  • circuit dreçadôrCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric che al fâs la conversion de corint alternade in corint continue par mieç di un dreçadôr)
  • circuito reattivo
  • circuit reatîfCopie
    [BU], [TS] eletr. (circuit eletric che al à reatance no trascurabile)
  • circuito reiettore
  • circuit di atenuazion, circuit di eliminazionCopie
    [CO], [TS] eletron. (circuit bon di eliminâ o di sbassâ une cierte bande di frecuence)
  • circuito risonante
  • circuit risonantCopie
    [TS] eletr. (circuit ossilant che la amplece de corint e rive al so massim cuant che la frecuence dal alimentadôr e je compagne de frecuence carateristiche dal circuit)
  • circuito secondario
  • circuit secondariCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric li che si gjenere une fuarce eletromotorie indote dal circuit primari che cun chel al è associât)
  • circuito stampato
  • circuit stampâtCopie
    [TS] eletr. (circuit eletric di pistis di ram su vitroresine fat cun tecnichis serigrafichis o di fotoincision)
  • circuito suscettivo
  • circuit sussetîfCopie
    [TS] eletr. (circuit di sussetance nule)
  • circuito virtuale
  • circuit virtuâl, circuit cumbinât, circuit fantasmeCopie
    [TS] eletr. (in telefonie, circuit eletric fat di doi circuits bifilârs, che a fasin il stes percors, che a son cubiâts tra di lôr cun bobinis di traslazion)
  • circuito volano
  • circuit volanCopie
    [TS] eletr. (in cierts amplificadôrs eletronics, circuit ossilant cuntune bobine colegade in paralêl a un condensadôr e furnît di un fatôr di merit avonde alt)
  • oscillatore a circuito oscillante
  • ossiladôr a circuit ossilantCopie

monolengâl

zîr s.m.
Moviment circolâr o plui o mancul circolâr
sinonims
zirade, volt
esemplis
"la Roie e sclocjave difûr, tun discori cence padin di aghe sbaciade tai ingredeis des ruedis e tal zîr dai mulignei"
gjavât fûr di "Cjase di Dalban" di Maria Forte
"mi domandà il canocjâl par lâ daûr il svol di doi falcuçs, a gjavâmi fûr di chel fantasticâ. Al ste minûts intîrs a cjalâ i lôr zîrs a larc"
gjavât fûr di "Il dolfin" di Carlo Sgorlon
"e de lis stelis osservant il zîr, / un Pronostic o scrîf in poesie"
gjavât fûr di "Pronostic del 1821" di Pieri Çorut
zîr s.m.
Forme, struture, disposizion plui o mancul circolâr o che e cjape dentri alc
sinonims
esemplis
"[a Palme] i forin zontâts trê zîrs di fortificazions"
gjavât fûr di "Passât gloriôs, avignî dubiôs" di Luca Zoratti
zîr s.m.
Circonference di une part dal cuarp o di un vistît o sim.
esemplis
"il parturî e i agns i àn slargjâts i flancs e il zîr de vite"
gjavât fûr di "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
zîr s.m.
Visite o ispezion a plui elements, robis, personis, lûcs e v.i.
esemplis
"a faserin il zîr des tassis [di modons] ancjemò cjaldis di for, e, a voli, a prossumarin di rivâ al numar"
gjavât fûr di "La tiere di Lansing" di Maria Forte
"Nearêt al jere fûr dal zîr dai gjendarmis austriacs e al lave ben par incuintris segrets"
gjavât fûr di "Il Risorziment a Martignà" di Elio Varutti
"il plevan [...] al scomençâ a fâ il zîr par benedî lis cjasis"
gjavât fûr di "Par une lengate" di Pieri Somede dai Marcs
zîr s.m.
Cjaminade o jessude, plui o mancul lungje, ancje in biciclete, in machine e v.i., spec. par straviâsi
esemplis
"intant che lu spietìn o lin a fâ un zîr par Padue"
gjavât fûr di "Jo e Graziella" di Mario Beltramini
"a fasevin zîrs [in biciclete] ator di Vendâs, Tuçan, Taraban fin al Incassar; po dilunc il bosc dal Tamarêt"
gjavât fûr di "Par stradis lungjis" di Alan Brusini
zîr s.m.
Gare a tapis
esemplis
"viodi la tape dal zîr di Italie"
gjavât fûr di "Il scandul dal Corpus Domini" di Riedo Pup
zîr s.m.
Dade di timp che si pues stâ intun puest daûr di un turni, daûr dal paiament di un biliet e sim.
esemplis
"[te gjostre] si pensave dome a trai e a zirâ plui svelts che si podeve par restâ sù plui di ducj e vinci un altri zîr"
gjavât fûr di "Faliscjis" di Cristina Noacco
"al jere alì dongje un grop di frutats che, cence bêçs, a spietavin di fâ a mache cualchi zîr montant di sbrisson cuant che il paron no ju viodeve"
gjavât fûr di "La cavalarice" di Pieri Somede dai Marcs
zîr s.m.
Moment li che al tocje alc, al sucêt alc o che si à une pussibilitât o ocasion
sinonims
esemplis
"sta fer un zîr [tal zûc da la ocje]"
gjavât fûr di "Il zûc de ocje in lenghe" di Erika Adami
"il probleme de normalizazion dal corpus de lenghe nol pues sei ancjemò frontât sul plan politic. Par chest zîr o vin di contentâsi"
gjavât fûr di "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
zîr s.m.
Sucession dal timp, cun dadis che a tornin in maniere cicliche o cuntune parabule jenfri doi tiermins
esemplis
"Viertis e Sieradis cence storie, dentri dal zîr piçul dal timp, cun chê vite incidine che e gote jù in zornadis compagnis une da la altre"
gjavât fûr di "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
zîr s.m.
Secuence di azions cuntun fin o cuntune relazion une cun chê altre
esemplis
"Konko al à scugnût scjampâ parcè che prin o dopo lu varessin cadumât… sâstu, tal zîr di svindics che ti disevi lui al jere deventât masse periculôs"
gjavât fûr di "Donald dal Tiliment" di Stiefin Morat
"viodistu, al è dut un zîr: cuant che mi pain me, jo ti pai te"
gjavât fûr di "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
zîr s.m.
Tai zûcs di cjartis, un ciert numar di mans di zuiâ
esemplis
"o soi daûr a vinci money a camionadis, fradi! Tu ten dûr ancjemò une miezore che o finìs il zîr [a poker] e dopo o lin vie"
gjavât fûr di "Donald dal Tiliment" di Stiefin Morat
zîr s.m.
Robe di bevi, o ancje di mangjâ o altri, servide intune volte a un grup di personis
esemplis
"[al diseve] che lui al veve seit e che i vevi di lâ a ordenâ un altri zîr"
gjavât fûr di "Kebar krossè" di Stiefin Morat
zîr s.m.
Grup di personis che a àn in comun etât, interès, ativitâts e v.i.
sinonims
esemplis
"la Miute e la Rosine a fasevin simpri la miôr figure, ancje tal zîr des fantatis di Udin"
gjavât fûr di "Cjase di Dalban" di Maria Forte
"puartâ lis tematichis dal autonomisim fûr dal zîr dai autonomiscj e di fâ cressi dut il moviment"
gjavât fûr di "Un Friûl difarent: i 90 mhz di Onde Furlane" di Max Mauro
zîr s.m.
Cuantitât di afârs economics, valôr in monede di dutis lis robis che si vendin
esemplis
"si calcole che lis scuelis estivis a movin un zîr economic di 50 milions di euros ad an"
gjavât fûr di "Irlande: la sierade des scuelis estivis e menace il Gaeltacht" di Carli Pup
"chê strade e je chê che e tire di plui! Li a son i locâi che a van di plui, li al è plui zîr, plui marcjât, plui bêçs"
gjavât fûr di "Donald dal Tiliment" di Stiefin Morat
zîr s.m.
[TS] (artes.) Tal lavôr di gucje, il completament di une rie
sinonims
esemplis
"epûr mi pâr di no vê sbaliât, no volarès che mi tocjàs disfâ dut un zîr di fiers"
gjavât fûr di "Il prossim" di Pieri Somede dai Marcs
zîr s.m.
[TS] (anat.) Plee de superficie di un orghin o di une struture anatomiche
esemplis
"lis areis ativadis pe prime lenghe a jerin lis areis perisilvianis, cjapant dentri il zîr angolâr (Ba 39), i zîrs temporâi superiôr e median (Ba 21 e 22), il zîr frontâl inferiôr (Ba 45) e il pôl temporâl (Ba 38)"
gjavât fûr di "Neuroimagjins funzionâls e cerviel bilengâl" di Daniela Perani
zîr s.m.
Articolazion
esemplis
"[lu torturavin] cul molâi l'eletric tai zîrs dai braçs e des gjambis"
gjavât fûr di "Storie di Min" di Ivano Urli
detulis
"cu la pazience il pedoli al à fat il zîr dal mont"
torne sù
torne sù