Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
deserto
torne indaûr

bilengâl

deserto adi.
  • 1

    adi. desert Copie

    [CO] (che nol à personis, che nissun nol passe par li)
    gli uffici del comune sono deserti = i uficis dal comun a son deserts
    la periferia della città era deserta = la perifarie de citât e je deserte
    una città deserta = une citât deserte
  • 2

    adi. pustot, desert, bandonât Copie

    [CO] (lassât cence coltivazion)
    campi deserti = cjamps pustots
  • 3

    adi. sengul Copie

    [LE] (di persone, sole e misare)

locuzions

    cattedrale nel deserto
  • catedrâl intal desertCopie
    [CO] (struture moderne che no pues jessi doprade intun puest che nol à i servizis che a coventaressin)
  • fare il deserto
  • [CO] (cjale fare il vuoto)
  • parlare al deserto
  • [CO] (cjale parlare al vento)
  • predicare al deserto
  • predicjâ ai sorts, predicjâ al desert, predicjâ dibant, predicjâ tal desert, predicjâ al mûrCopie
    [CO] (fevelâ e dâ conseis a cui che nol scolte)
  • predicare nel deserto
  • predicjâ dibant, fevelâ dibant, fevelâ ai mûrs, predicjâ ai mûrs, predicjâ tal desertCopie
    [CO] (fâ racomandazions, fâ esplicazions a cui che nol scolte o nol vûl capî)
  • traversata del deserto
  • traviersade dal desertCopie
    [BU] (grande imprese, grande fadie par cirî di rivâ a un mudament sociâl o politic)
  • voce nel deserto
  • vôs che e clame intal desertCopie
    [BU], [CO] (cui che nol ven scoltât ancje se si sfuarce di fâsi sintî)

monolengâl

bandonât p.pass.
(ban-do-nât)
Vt. bandonâ, vt. bandonâsi
bandonât adi.
(ban-do-nât)
Di cdn., che al è stât lassât di bessôl
sinonims
bessôl, derelit, trascurât, sengul
esemplis
"un istitût par vuarfins e fruts bandonâts"
"al passà di cheste vite çavariant, misar e bandonât tant che un cjan"
gjavât fûr di "La liende di Dimponç" di Josef Cjargnel
Viôt ancje: abandonât
bandonât adi.
(ban-do-nât)
Di un puest, dulà che nol è plui a stâ nissun
sinonims
desert, desolât, disabitât, inabitât, pustot
esemplis
"placis vueidis di paîs bandonâts"
gjavât fûr di "Ombris tal infinît" di Carlo Sgorlon
"lavorâ di gnûf i terens pustots, nivelâ i cjamps, fâ arzins e drenâ lis aghis, regolâ lis cjasis bandonadis"
gjavât fûr di "La emigrazion furlane in France 1820-1970" di Matteo Ermacora
bandonât adi.
(ban-do-nât)
Lassât cence coltivazion
sinonims
sbaldinât, pustot
esemplis
"[sutive, Allium vineale] a si cjate intai vignâi, par chest il so non, intai cjamps bandonâts, intai boscs, dongje des stradelis dai cjamps"
gjavât fûr di "Jerbis salvadiis inte cusine furlane" di Giorgio Pascoli
bandonât adi.
(ban-do-nât)
Salvadi, caraterizât de mancjance o de lontonance dai oms
sinonims
esemplis
"lis sepulturis, dongje, a fasin dûl tal lôr disordin, in chel aiar bandonât e dispierdût fra lis crôs"
gjavât fûr di "La tiere di Lansing" di Maria Forte
bandonât adi.
(ban-do-nât)
Di alc, che par cualchi reson al è restât intun puest, soredut intun puest che nol è il so o in disordin
sinonims
lassât, molât, pierdût
esemplis
"su la taule a jerin ancjemò cjartis bandonadis a slas"
"un pâr di scarpis bandonadis tun cjanton"
bandonât adi.
(ban-do-nât)
Dal cuarp o di une part dal cuarp, rilassât
sinonims
slassât
esemplis
"al sintive, tant che se al fos in chel moment, il cuarp di jê, morbit e tuarteliç che si lassave puartâ, bandonât e fiduciôs"
gjavât fûr di "Cretevierte" di Roberto Ongaro
"al butave une smicjade de bande di Catine che cumò - lis mans bandonadis sul grim - e scugnive mostrâ la muse inte lûs che e ploveve de barconele"
gjavât fûr di "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
torne sù
torne sù