Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
energia
torne indaûr

bilengâl

energia s.f.
  • 1a

    s.f. fuarce, energjie, vigôr Copie

    [FO] (fuarce fisiche)
    lavorare con energia = lavorâ cun energjie

    s.f. fuarce, energjie Copie

    (spec. tal pl.)
    avere tante energie = vê tantis energjiis
    non avere più energie = no vê plui fuarcis

    s.f. vite, vivôr, morbin, energjie Copie

    (il jessi vivarôs)
    essere pieno di energia = jessi plen di morbin oppure di vivôr
  • 1b

    s.f. energjie, vigôr, gnerf Copie

    [FO] (decision, fermece di caratar)
    difendere un'idea con energia = difindi une idee cun energjie

    s.f. determinazion, mani, gnerf Copie

    (di alc, capacitât di imponisi)
    una tattica priva di energia = une tatiche cence mani
  • 1c

    s.f. fuarce, energjie, gnerf Copie

    [FO] (di un stîl leterari o artistic che al cjape, che al à tant efiet)
    uno stile che ha energia = un stîl che al à energjie oppure gnerf
  • 2

    s.f. vivôr, energjie Copie

    [CO] (tal pl., grup di personis consideradis pe lôr produtivitât e influence)
    contare sulle energie promettenti = contâ su lis energjiis di miôr vignude
  • 3

    s.f. energjie Copie

    [TS] filos. (te filos. aristoteliche, il principi de forme, dal at, in oposizion ae potence, ae materie)

    s.f. energjie Copie

    (tal pinsîr li Leibniz, la fuarce interne ae monade)
  • 4

    s.f. energjie Copie

    [TS] fis. (grandece fisiche che e misure il lavôr che un sisteme al pues davuelzi e che e à la dimension dal prodot de fuarce pe lungjece)
  • 5

    s.f. energjie Copie

    [TS] chim. (te sience de alimentazion, la cuantitât potenziâl di energjie termiche contignude intun aliment)

locuzions

    dissipazione di energia
  • dissipazion di energjieCopie
    [TS] tecn. (trasformazion di une forme di energjie intune altre che no si pues tornâ a utilizâ)
  • energia animale
  • energjie animâlCopie
    [CO] (produsude di bestiis di tîr o di lavôr)
    il mulino funzionava con energia animale = il mulin al leve cun energjie animâl
  • energia dolce
  • energjie dolceCopie
    [TS] tecn. (energjie che si oten cun tecnologjiis di cost bas e che no sporcjin)
  • energia dura
  • energjie dureCopie
    [TS] tecn. (energjie che si oten cun tecnologjiis tradizionâls, che e coste, e sporcje, e e ven di jaciments che si esaurissin cul timp)
  • energia elettrica
  • energjie eletriche, eletricitâtCopie
    [TS] tecn. (energjie di une corint eletriche)
  • energjie eletriche, eletricitâtCopie
    [TS] tecn. (sfrutament produtîf di chê energjie)
  • energia eolica
  • energjie eolicaCopie
    [TS] tecn. (energjie che si gjave dal moviment dal aiar)
  • energia geotermica
  • energjie gjeotermicheCopie
    [LE], [TS] tecn. (energjie che si gjave di resultivis di calôr gjeologjichis)
  • energia idraulica
  • energjie idriche, energjie idraulicheCopie
    [TS] tecn. (energjie che si gjave de colade o dal moviment di une masse di aghe suntune turbine)
  • energjie idraulicheCopie
    [TS] tecn. (sfrutament di chê energjie par fins di produzion)
  • energia idroelettrica
  • energjie idroeletricheCopie
    [TS] tecn. (energjie che si gjave di un alternadôr che al cor par vie de energjie cinetiche di massis di aghe che si movin)
  • energia nucleare
  • [LE], [TS] fis. (cjale energia atomica)
  • energjie nucleârCopie
    [TS] tecn. (sfrutament di chê energjie par fins produtîfs)
  • energia soffice
  • [TS] fis. (cjale energia dolce)
  • energia termica
  • energjie caloriche, energjie termicheCopie
    [TS] fis. (energjie che e ven dai moviments gjiroscopics de agjitazion termiche des moleculis di une sostance)
  • energjie termicheCopie
    [CO], [TS] fis. (sfrutament di chê energjie par fins di produzion)

monolengâl

morbin s.m.
(mor-bin)
Il jessi ecitât, plen di voie e di energjie
sinonims
ecitazion, sbisie, sbisiament, smanie, morbeç, snait, buinevoie, energjie, estri, ghenghe, spirt, vivôr
esemplis
"contadins, co nol è vin / e nol è nancje morbin; / o si cjante plui, no si uche"
gjavât fûr di "Il Strolic mezan pronostic par l'an 1855" di Pieri Çorut
""Olc che ti trai ce morbin che à la zoventût dal di di vuê!""
gjavât fûr di "In cîl e je une stele!..." di Arturo Feruglio
"in pît di lâ a cjase a durmî a stevin li a sburî fûr il morbin cjantaçant a cualchi polzete"
gjavât fûr di "Il voli di chest mont" di Catarine Percude
morbin s.m.
(mor-bin)
Desideri di alc che al fâs plasê
sinonims
esemplis
"nol veve cui sa ce morbin di tornâ a cjase sô"
gjavât fûr di "Îr e doman" di Gianni Gregoricchio
" “Cun ducj i problemis che o vin, tu puedis nome crodi se o vin ancje morbin di vê a ce fâ cui rensidots!”"
gjavât fûr di "Microrivoluzions" di Stiefin Morat
torne sù
torne sù