Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
forza
Torna indietro

bilingue

forza
  • 1

    s.f. fuarce Copia

    (potence muscolâr)
    stringere con forza = strenzi cun fuarce

    s.f. fuarce Copia

    (spec. tal pl., salût gjenerâl dal organisim)
    riacquistare le forze = ripiâ lis fuarcis

    s.f. fuarce Copia

    [FO] (energjie fisiche, robustece, vivôr dal cuarp)
    avere la forza di un toro = vê la fuarce di un taur
    non avere la forza di muovere un dito = no vê la fuarce di movi un dêt
  • 2

    s.f.

    [FO] (in loc.pragm.)
    "Sono arrivato secondo!" "Bella forza! Eravate in due" = "O soi rivât secont!" "E graciis! O jeris in doi"
  • 3a

    s.f. fuarce Copia

    [FO] (capacitât di resistence morâl, energjie spirituâl, spirt)
    quella donna ha una grande forza = chê femine e à une grande fuarce

    s.f. fuarce, dai Copia

    (tant che inter. par fâ fuarce)
    forza Udinese! = fuarce Udin!
    forza, che ci siamo quasi = dai po, che i sin scuasi
  • 3b

    s.f. fuarce Copia

    [FO] (convinzion, decision)
    protestare con forza = protestâ cun fuarce
  • 3c

    s.f. fuarce Copia

    [FO] (spec. tal pl., cualitâts personâls o ancje mieçs economics)
    andare avanti con le proprie forze = lâ indenant cu lis sôs fuarcis
  • 3d

    s.f. fuarce Copia

    [FO] (element di fonde dal sucès, dal podê, de autoritât di cdn.)
    le conoscenze giuste sono la sua forza = lis cognossincis justis a son la sô fuarce
  • 4

    s.f. fuarce, snait Copia

    [FO] (energjie des facoltâts inteletivis)
    la forza della fantasia = la fuarce de fantasie

    s.f. fuarce Copia

    (vivôr, intensitât emotive)
    la forza dell'amore = la fuarce dal amôr
  • 5

    s.f. fuarce Copia

    [FO] (bontât, funzionalitât)
    la forza della pubblicità = la fuarce de publicitât
    la forza delle parole = la fuarce des peraulis
  • 6a

    s.f. fuarce Copia

    [FO] (potence, intensitât di un element naturâl o di un fenomen fisic e sim.)
    la forza della corrente del fiume = la fuarce de corint di un flum
    la forza della pioggia = la fuarce de ploie
  • 6b

    s.f. fuarce Copia

    [TS] (in funzion adi.inv., cun daspò un numar, unitât di misure par indicâ il stât di moviment superficiâl dal mâr)
    mare forza sette = mâr fuarce siet
  • 7

    s.f. fuarce Copia

    [FO] (capacitât di obleâ o di vincolâ)
    la forza della legge = la fuarce de leç

    s.f. fuarce Copia

    (capacitât di influî il compuartament uman)
    la forza del controllo sociale = la fuarce dal control sociâl
    la forza delle convenzioni = la fuarce des convenzions
  • 8

    s.f. fuarce Copia

    [FO] (violence, prepotence)
    usare la forza per ottenere il potere = doprâ la fuarce par otignî il podê

    s.f. fuarce Copia

    (in prov. o det.)
    contro la forza non ci sono ragioni = cuintri la fuarce no vâl reson oppure cuant che e fevele la fuarce e tâs la reson
    cosa fatta per forza non vale una scorza = robe fate par fuarce no vâl une scuarce
  • 9a

    s.f. fuarce Copia

    [CO] (tal pl., spec. tal lengaç militâr, complès di oms e mieçs)
    forze di terra, di mare e dell'aria = fuarcis di tiere, di mâr e dal aiar
    nuove forze sono arrivate al fronte = fuarcis gnovis a son rivadis al front
  • 9b

    s.f. fuarce Copia

    [TS] (numar di oms che a son intun repart intun ciert moment)

    s.f. fuarce Copia

    (numar totâl di oms imbarcjâts suntune nâf militâr)
  • 10

    s.f. fuarce Copia

    [CO] (spec. tal pl., grup di personis che a àn in comun ativitâts, programs politics, rivendicazions e sim.)
    le forze autonomistiche = lis fuarcis autonomistichis

    s.f. fuarce Copia

    (grup di personis che a àn un podê o che lu rapresentin)
    le forze di governo = lis fuarcis di guvier
  • 11

    s.f. fuarce Copia

    [TS] (grandece vetoriâl, definide dal secont principi de dinamiche di Newton)
  • 12

    s.f. fuarce Copia

    [CO] (l'eletric a 220 Volts, che si dopre ancje pes machinis eletrichis, in oposizion a chê di voltaç plui bas, che une volte e jere dome pe iluminazion)
  • 13

    s.f. fuarce Copia

    [TS] (capacitât di reagjî di acits e di basis, determinade dal lôr grât di dissociazion in soluzion)
  • 14

    s.f. fuarce Copia

    [TS] (facoltât de farine di tignî plui o mancul aghe inte panificazion)

    s.f. fuarce Copia

    (contignût di nicotine tal tabac)
  • 15

    s.f. fuarce Copia

    [TS] (un dai arcans plui impuartants)

locuzioni

    a forza di
  • a fuarce di, a sun diCopia
    [CO] (cul tornâ a fâ plui voltis)
    crescere i figli a forza di sacrifici = tirâ sù i fruts a fuarce di sacrificis oppure a sun di sacrificis
  • a forza di braccia
  • a braçs, cui braçs, a bracisCopia
    [CO] (cun grant sfuarç, spec. fisic)
    spostare un peso a braccia = parâ un pês a braçs
  • a tutta forza
  • a bot plen, a dute fuarce, a plui podê, a dut podê, a piês podêCopia
    [CO] (cun dute la fuarce che si pues)
    correre a tutta forza = cori a dut podê
  • a viva forza
  • a fuarceCopia
    [CO] (cu la fuarce)
    obbligare a obbedire a viva forza = obleâ a ubidî a fuarce
  • a, di forza
  • par fuarce, cu la fuarce, a fuarce, di fuarceCopia
    [CO] (cu la fuarce)
    passare a forza = passâ a fuarce passare di forza = passâ di fuarce
  • atto avente forza di legge
  • at cun fuarce di leçCopia
    [CO], [TS] (decision di une autoritât aministrative che e à fuarce di leç)
  • avere forza di legge
  • vê fuarce di leçCopia
    [CO], [TS] (di contrat, che une volte stipulât, al à pes parts une validitât che e je compagne a chê de leç)
    un contratto che ha forza di legge = un contrat che al à fuarce di leç
  • bassa forza
  • trupeCopia
    [TS] (i soldâts sempliçs, in contraposizion a uficiâi e sotuficiâi)
    la bassa forza era irrequieta = la trupe e jere smaniose
  • camicia di forza
  • cjamese di fuarceCopia
    [CO] (cjamese cu lis maniis sieradis par imobilizâ un)
    il paziente sbatteva il letto e gli hanno dovuto mettere la camicia di forza = il pazient al sdrondenave il jet e i àn scugnût meti la cjamese di fuarce questo contratto è una camicia di forza che non mi lascia libero = chest contrat al è une cjamese di fuarce che no mi lasse libar
  • con la forza
  • par fuarce, cu la fuarceCopia
    [CO] (cun mieçs coercitîfs)
    obbligare con la forza = obleâ cu la fuarce
  • fare forza
  • sfuarçâCopia
    [CO] (fâ un sfuarç par vierzi alc)
    fare forza per aprire = sfuarçâ par vierzi fare forza su una porta = sfuarçâ une puarte
  • [CO] (vedi fare coraggio)
  • dâi dentri, frontâsiCopia
    [CO] (sburtâ cun dut il pês)
    fare forza su una leva = frontâsi suntune jeve fare forza sui pedali = dâi dentri sui pedâi
  • farsi forza
  • fâsi cûr fuart, fâ cûr fuart, fâ un cûr fuart, fâsi un cûr fuartCopia
    [CO] (tignîsi sù)
    in questi momenti bisogna farsi forza e sopportare = in chescj moments si scuen fâ cûr fuart e sopuartâ
  • forza bruta
  • fuarce rudeCopia
    [CO] (fuarce fisiche, no vuidade de reson)
    con la forza bruta si fa ben poco = cu la fuarce rude si fâs pôc
  • forza d'animo
  • spirtCopia
    [CO] (fuarce spirituâl)
    avere una grande forza d'animo = vê un grant spirt
  • forza d'urto
  • fuarce di impatCopia
    [CO] (fuarce di impat)
    la forza d'urto di un corpo in movimento = la fuarce di impat di un cuarp in moviment
  • fuarce di impatCopia
    (incisivitât)
    la forza d'urto di una campagna pubblicitaria = la fuarce di impat di une campagne publicitarie
  • fuarce di impatCopia
    [TS] (il complès des trupis che a fasin il prin atac par rompi lis liniis nemiis)
  • forza della natura
  • fuarce naturâl, fuarce di natureCopia
    [CO] (element naturâl, spec. cuant che si pant cun grande violence)
    lo spettacolo delle forze della natura = il spetacul des fuarcis naturâls
  • fuarce, fuarce di natureCopia
    [CO] (persone une vore fuarte o vivarose)
    quella ragazza è una forza della natura = chê fantate e je une fuarce oppure une fuarce di nature
  • forza di carattere
  • fuarce di caratarCopia
    [CO] (decision, determinazion, saldece)
    ottenere buoni risultati grazie alla forza di carattere = otignî bogns risultâts in gracie de fuarce di caratar
  • forza di volontà
  • fuarce di volontât, gnerf, volontâtCopia
    [CO] (determinazion, saldece)
    una persona senza forza di volontà = une persone cence gnerf
  • Forza Italia
  • Forza ItaliaCopia
    [CO] (partît politic talian di centri diestre)
  • forza maggiore
  • fuarce maiôrCopia
    [CO] (situazion che e oblee a compuartâsi intune cierte maniere)
    arrivare in ritardo per cause di forza maggiore = rivâ tart par causis di fuarce maiôr
  • forza perduta
  • fuarce pierdudeCopia
    [TS] (part de fuarce ative che e va a ecuilibrâ la reazion vincolâr e di consecuence e va pierdude pal moviment)
  • forza pubblica
  • fuarce publicheCopia
    [CO] (fuarce dal ordin)
    la forza pubblica è intervenuta contro i manifestanti = la fuarce publiche e je intervignude cuintri dai manifestants
  • forza vibromotrice
  • fuarce vibromotorieCopia
    [TS] (fuarce che e prodûs vibrazions intun sisteme che al pues ossilâ)
  • forza viva
  • energjie cinetiche, fuarce viveCopia
    [CO], [TS] (no com., energjie cinetiche)
  • fuarce viveCopia
    [CO] (complès des personis plui ativis dentri di un grup)
    è stato la forza viva del movimento culturale = al è stât la fuarce vive dal moviment culturâl
  • impulso di una forza
  • impuls di une fuarce, impulsCopia
    [TS] (prodot di une fuarce suntune masse pal interval infinitesim dal timp che e je aplicade)
  • in forza di
  • daûr di, par norme diCopia
    [CO] (par vie di)
    in forza della nuova legge di tutela = par norme de gnove leç di tutele
  • manovra di forza
  • manovre di fuarceCopia
    [TS] (manovre che e domande une vore di fuarce fisiche, o mieçs di azion potents)
  • non avere la forza di alzare un dito
  • no vê la fuarce di movi un dêtCopia
    [CO] (jessi une vore debil e strac)
  • per amore o per forza
  • par sante scugne, par amôr o par fuarce, rugnint o rugnant, par sant scugnî, par bocon o par prionte, voie o no voieCopia
    [CO] (in ogni câs, in ogni mût)
    devo partire, per amore o per forza = o ai di partî, par amôr o par fuarce
  • per forza
  • par fuarce, par sante scugne, par sant scugnîCopia
    [CO] (parcè che si è obleât)
    devo partire per forza = o ai di partî par sante scugne oppure o ai di partî par sant scugnî oppure o ai di partî par fuarce
  • par fuarceCopia
    (par necessitât)
    devo per forza chiamarlo = o ai di clamâlu par fuarce
  • par fuarceCopia
    (a cost di ducj i coscj)
    ha voluto comprare per forza quel modello = al à volût comprâ par fuarce chel model
  • par fuarce, par fuarce cheCopia
    [CO] (naturalmentri, dal sigûr)
    per forza la lampadina non si accende, è fulminata = par fuarce che la lampadine no si impie, e je brusade
  • per forza d'inerzia
  • par fuarce di inerzieCopia
    [CO] (parcè che si è usâts, cence une sielte o volontât precise)
    quei due ormai stanno insieme per forza d'inerzia = chei doi aromai a stan dongje par fuarce di inerzie
  • per forza di cose
  • par fuarce di robisCopia
    [CO] (par fuarce)
    per forza di cose non sono riuscito ad avvertirti = par fuarce di robis no soi rivât a visâti
  • prendere forza
  • cjapâ pît, cjapâ fuarceCopia
    [CO] (passâ di pocje a plui fuarce, cjapâ la motivazion che a coventin, o deventâ reâl)
    il progetto prende forza = il progjet al cjape pît le loro speranze prendono forza = lis lôr sperancis a cjapin fuarce
  • punto di forza
  • fuartCopia
    [CO] (pont, sfere, cantin, detai valevul, bon, eficient)
    il suo punto di forza è la resistenza = il so fuart al è la resistence

monolingue

fuarce s.f.
(fuar-ce)
Energjie fisiche, robustece, vivôr dal cuarp
sinonimi
energjie, gaiardece, gnerf, potence, robustece, virtût, vite, vivôr, snait, empit
esempi
"[Nardon] al pareve un zigant, al veve une fuarçate che di bessôl al cjapave sù un cuintâl di forment, sal butave su lis spalis e lu puartave sul solâr cence scomponisi"
da "Nardon e Vigjute di Nani" di Pieri Somede dai Marcs
"denant dal spolert in bore, une viele grasse cui braçs taronts e messedave cun fuarce une biele polente zale"
da "Grivôr" di Franca Mainardis
fuarce s.f.
(fuar-ce)
Capacitât di resistence morâl, energjie spirituâl, spirt
sinonimi
decision, determinazion, gnerf, indurance, robustece, saldece, sgrimie, snait, spirt, tignince, ustinazion
esempi
"un colp di fede al è come une scoreade che e fâs tornâ a movi fuarcis incjantonadis ta la anime e il mâl al à cûr di sfantâsi"
da "Il Bide di Miot" di Maria Forte
"la sô peraule e rivave simpri a tornâ spirt e fuarce a ducj, ancje tal piês cruziâsi"
da "Cjase di Dalban" di Maria Forte
"bisugne vê la fuarce di cjalâ dut cence parevoi e di pesâ dut cence baronade"
da "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
fuarce s.f.
(fuar-ce)
Convinzion, decision
sinonimi
snait, empit, viamence
esempi
"- Jo no soi in dovê di nuie! - al disè cun fuarce. - E mancul che mancul viers di te!"
da "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
fuarce s.f.
(fuar-ce)
Ben, cualitât, disposizion e v.i. che e permet di fâ alc, di rivâ a un risultât e v.i.
esempi
"il lavôr è la nestre fuarce, l'ordin è la nestre grandece"
da "Resurezion a Pontinie" di Pieri Somede dai Marcs
"massime i doi Torians, Raimont e Paian, a doprarin lis fuarcis e lis risorsis dal Friûl par judâ i interès de lôr famee in Lombardie, tes sôs vueris cuintri i Visconts"
da "Cuintristorie dal Friûl fin sot la Italie" di Josef Marchet
fuarce s.f.
(fuar-ce)
Energjie des facoltâts inteletivis o emotivis
esempi
"«Chest ca» al diseve il cont alçant la tace, «al da fuarce al inzen e alis ae fantasie»"
da "Par stradis lungjis" di Alan Brusini
"la chelare cui voi plens di turchin e la sede bionde de piel e sgurletave dibant intor di lui. Che al jere di vê judizi e fuarce di amôr lontan"
da "Varc di confin" di Maria Forte
fuarce s.f.
(fuar-ce)
Potence, intensitât di un element naturâl o di un fenomen fisic e sim.
sinonimi
empit, energjie, gaiardece, gnerf, potence, sburt, viamence, violence, vivôr
esempi
"tal indoman il cîl al jere net come un veri, e la aghe tes stradis e veve scomençât daurman a calâ di nivel e plui di dut no veve aromai la fuarce e la velocitât di prin"
da "Ombris tal infinît" di Carlo Sgorlon
"e scomence a gotâ la ploie. O alci il cjâf, par misurâ la fuarce dal timp"
da "Viaç a Vignesie" di Arturo Feruglio
fuarce s.f.
(fuar-ce)
Element che al pues puartâ un risultât su personis, robis, sul ambient e v.i.
esempi
"in nissun sît come culì la autoritât centrâl e somee une fuarce contrarie ae libertât, une ofese cuintri la logjiche, une assurditât creade par dispiet o par tristerie"
da "La man e la arme" di Josef Marchet
"la citât ti somee imbombide di straniis presincis. Come se i oms a sedin menaçâts di fuarcis che no si cognossin"
da "Leviathano!" di Checo Tam
"l'om, cul progrès sientific, cul domini des fuarcis de nature che al va cjapant simpri plui, i somee che aromai preâ nol zovi plui"
da "Il popul furlan al à ancjemò nostalgjie des robis bielis e santis" di Francesc Placerean
fuarce s.f.
(fuar-ce)
Energjie fisiche, at o ategjament violent cuintri di cdn. o di alc
sinonimi
esempi
"siore Anute, zigant come une gjaie, e veve cjapât la fie par un braç e le veve sdrangolade cun fuarce par obleâle a gjavâ l'anelut"
da "Cjase di Dalban" di Maria Forte
fuarce s.f.
(fuar-ce)
Tal pl., grup di oms armâts
esempi
"o sin a Leipzig, dulà che lis fuarcis de Coalizion a àn drazât l'esercit di Napoleon"
da "La maree nere" di Checo Tam
"cuatri bataions di fantarie formâts, in part, di Furlans, di Lombarts e di Venits e une sezion di artiliarie cun sîs canons: chestis fuarcis a jerin dividudis tra Udin, Osôf e Palme"
da "Cuintristorie dal Friûl fin sot la Italie" di Josef Marchet
fuarce s.f.
(fuar-ce)
Spec. tal pl., grup di personis che a àn in comun ativitâts, programs politics, rivendicazions, obietîfs di domine e sim.
esempi
"il sindic al met in vore proceduris idoniis di consultazion cu lis fuarcis economichis e sociâls interessadis"
da "Statût dal Comun di Udin" di Aministrazion Publiche
fuarce s.f.
(fuar-ce)
[TS] (fis.) Grandece vetoriâl, definide dal secont principi de dinamiche di Newton
esempi
"la curvadure dal spazitimp e à di corispuindi a lis fuarcis gravitazionâls (di maree) che o cognossin, che a son gjeneradis de presince di masse (viôt la leç di Newton)"
da "Teologjie algjebriche" di Sergio Cecotti
fuarce s.f.
(fuar-ce)
[TS] (chim.) Capacitât di reagjî di acits e di basis, determinade dal lôr grât di dissociazion in soluzion
fuarce s.f.
(fuar-ce)
[TS] (marcj.) Facoltât de farine di tignî plui o mancul aghe inte panificazion
proverbi
"a jessi sincîrs, si à fuarce"
"bisugne spindi seont lis fuarcis"
"cuant che a fevele la fuarce, a tâs la reson"
"cuant che e rive la fuarce, la justizie si slontane"
"cui che al à plui fuarce al à plui reson"
"cuintri la fuarce no vâl reson"
"il vin i da fuarce a la lenghe e ur e cjol a lis gjambis"
"la suste simpri tirade e piert la fuarce"
"la union e fâs la fuarce"
"par grande che e sedi la çocje a fuarce di fâ setiç si consume"
Torna in Cima

cognomi

Forza
Di origine soprannominale da forza “potenza", “dominio" (CI 784). Si trova a Cervignano e Monfalcone (e Trieste).
Torna in Cima