Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
girare
Torna indietro

bilingue

girare ,
  • 1

    v.intr. burlâ, zirâ Copia

    [FO] (movisi sul propri as)
    la trottola girava = il pirli al burlave
  • 1a

    v.tr. zirâ Copia

    [FO] (fâ movi alc ator dal propri as)
    gira quella chiave = zire chê clâf
    girare un interruttore = zirâ un cric
  • 1b

    v.tr. messedâ Copia

    [FO]
    girare la minestra = messedâ la mignestre
  • 1c

    v.tr. zirâ, voltâ Copia

    [FO] (zirâ di chê altre bande)
    girare pagina = voltâ pagjine

    v.tr. zirâ, voltâ Copia

    (zirâ te direzion contrarie)
    girare la schiena = voltâ la schene

    v.tr. savoltâ, ribaltâ, voltâ, rivoltâ Copia

    (voltâ cui pîts par aiar)
    gira il secchio = ribalte il seglot
  • 1d

    v.tr. indreçâ, zirâ, voltâ Copia

    [FO] (orientâ)
    gira il televisore verso di me = zire il televisôr viers di me

    v.tr. dreçâ, zirâ, voltâ Copia

    (zirâ di une bande o intor)
    girare la testa e osservare = zirâ il cjâf e osservâ
  • 1e

    v.tr. zirâ, voltâ, zirâ e voltâ Copia

    [FO] (presentâ un argoment intun altri mût)
    girare il discorso = zirâ il discors
    non girarmi il discorso = no stâ zirâmi e voltâmi il discors
  • 2

    v.tr. zirâ Copia

    [FO] (visitâ)
    girare il Friuli = zirâ il Friûl

    v.tr. zirâ Copia

    (visitâ un daûr di chel altri)
    girare per negozi = zirâ pes buteghis

    v.intr. zirâ Copia

    [FO] (movisi ator di alc)
    la Terra gira intorno al Sole = la Tiere e zire ator dal Soreli
  • 3

    v.tr. passâ, voltâ Copia

    [FO] (lâ tor ator)
    girare un promontorio = passâ un promontori

    v.intr. cercenâ, cenglâ, zirâ Copia

    [FO] (jessi tor ator)
    una ciocca di capelli le girava intorno all'orecchio = une bandete i zirave ator de orele
  • 4

    v.tr. zirâ Copia

    [FO] (cjapâ dentri tor ator)
    la strada gira tutta la montagna = la strade e zire oppure cengle dute la montagne

    v.intr. zirâ, voltâ Copia

    [FO] (cambiâ direzion)
    la strada gira a destra = la strade e zire oppure e volte a man drete
  • 5a

    v.tr. passâ Copia

    [CO] (stramudâ)
    girare una chiamata = passâ une clamade

    v.intr. zirâ Copia

    [FO] (lâ ator)
    girare per la città = zirâ pe citât

    v.intr. zirâ, balinâ Copia

    (passâ pal cjâf)
    ha un pensiero che gli gira in testa = al à une idee che e i zire oppure i baline pal cjâf

    v.intr. bati, zirâ Copia

    (deventâ mat)
    che? ti gira? = ti zirie? oppure le batistu?
  • 5b

    v.intr. zirâ Copia

    [FO] (frecuentâ)
    qui intorno gira un brutto tipo = culì ator al è che al zire un brut sogjet

    v.tr. zirâ Copia

    [TS] (trasferî un assegn o une cambiâl firmantlis)
    girare un assegno = zirâ un assegn
    girare una cambiale = zirâ une cambiâl
  • 6

    v.tr. zirâ Copia

    [TS] (filmâ)
    girare un film = zirâ un cine

    v.intr. slargjâsi, zirâ, spandisi, jessi ator, jessi fûr Copia

    [FO] (di alc, difondisi)
    gira una brutta influenza = e je ator une brute influence
    gira una voce = e je fûr une vôs
  • 7

    v.intr. lâ, zirâ Copia

    [FO] (lâ ben)
    oggi la borsa gira bene = vuê la borse e va ben oppure e va
  • 8

    v.intr. zirâ Copia

    [FO] (funzionâ)
    il motore gira male = il motôr al zire mâl
  • 9

    v.intr. voltâsi Copia

    [TS] (dal vin, pierdi il so savôr, lâ di mâl)
    il vino è girato, buttalo via = il vin si è voltât, butilu vie

locuzioni

    far girare i coglioni
  • fâ zirâ i coions, fâ zirâ i balons, fâ saltâ sù la grinte, fâ invelegnâ, fâ vignî sù il fum, fâ vignî il futar, rompi i tabarsCopia
    [CO] (stiçâ)
  • far girare la testa
  • fâ deventâ mat, fâ pirlâ, fâ zirâ il cjâf, fâ pierdi il cjâfCopia
    (fâ pierdi il sintiment, fâ inamorâ)
  • fâ zirâ il cjâfCopia
    [CO] (fâ inzirli)
    la grappa gli fa girare la testa = la sgnape i fâs zirâ il cjâf
  • far girare le palle
  • far girare le scatole
  • girare a vuoto
  • pierdi timp, zirâ a vueit, remenâsiCopia
    (fâ alc cence vê risultâts bogns)
    sembra che lavori tanto, ma gira a vuoto = al somee che al lavori tant, ma si remene
  • zirâ a vueitCopia
    [CO] (di ruede o argagn, zirâ libar cence jessi peât a altris mecanisims)
    il perno sta girando a vuoto = il pivot al è che al zire a vueit
  • girare al largo
  • cjoli la volte a larc, cjapâ la volte a larc, tirâsi a larcCopia
    [CO], [TS] (no svicinâsi)
    gira al largo da quel bar, c'è sempre brutta gente = tiriti a larc di chel bar, e je simpri brute int
  • girare attorno
  • [CO] (vedi girare intorno)
  • girare i coglioni
  • [CO], [TS] (vedi girare le scatole)
  • girare il mondo
  • zirâ il mont, zirâ la Calabrie, lâ par dut il montCopia
    [CO] (lâ pal mont)
    aveva girato il mondo in quegli anni = al veve zirade la Calabrie in chei agns
  • girare intorno
  • zirâ ator, lâ atorCopia
    [CO], [TS] (frontâ alc in maniere indirete)
    girava attorno alla questione = al zirave ator de cuistion
  • zirâ ator, zirâ intorCopia
    [CO] (cirî di cjapâ contat cun cdn.)
    gli girava attorno per avere un appuntamento = i zirave ator par vê un apontament
  • girare l'angolo
  • voltâ cjanton, voltâ il cjanton, fâ il cjantonCopia
    [CO] (passâ un cjanton)
    l'ho perso di vista quando ha girato l'angolo = lu ai pierdût di viste cuant che al à voltât oppure al à fat il cjanton
  • girare l'anima
  • [CO], [TS] (vedi girare le scatole)
  • girare la frittata
  • girare la testa
  • lâ fûr di cjâf, zirâ il cjâfCopia
    (espression par indicâ un compuartament che al podarès fâ dome un che al fâs il mat)
    gli gira la testa a quello? = i zirial il cjâf a chel li oppure vadial fûr di cjâf chel li?
  • zirâ il cjâfCopia
    [CO] (vê inzirli)
    ho bevuto troppo, mi gira la testa = o ai bevût masse, mi zire il cjâf
  • girare le palle
  • [CO] (vedi girare le scatole)
  • girare le scatole
  • zirâsi i coions, zirâsi i balons, zirâsi lis balisCopia
    [CO] (jessi une vore sustât)
    se gli girano le scatole la vedi brutta = se i zirin lis balis tu le viodis peloche
  • girare qua e là
  • zirâ ca e là, lâ a passonCopia
    [CO] (lâ in plui direzions, di plui bandis, cence une destinazion fissade)
    girava qua e là fra la gente = al leve a passon oppure al zirave ca e là tra la int

monolingue

dreçâ v.tr.
(dre-çâ)
Fâ stâ dret o fâ jessi o fâ tornâ a jessi dret
sinonimi
esempi
"si jere puartât daûr i imprescj e al veve dreçât i cancars come che al veve podût, che almancul chês dôs puaretis si parassin de tramontane"
da "Altris contis di famee" di Raffaele Serafini
"dreçâ cul martiel un fier"
da "La gnove stazion" di Ivano Urli
dreçâ v.tr.
(dre-çâ)
Voltâ alc viers un ciert pont
sinonimi
condusi, instradâ, inviâ, mandâ, orientâ, puartâ, rivolzi, scuarzi, indreçâ
esempi
"ma che vadi ben o mâl, / jo intant dreci il canocjâl / e culì stant sul balcon / moli fûr la predizion"
da "Pronostic del Strolic piçul par l'an 1866" di Pieri Çorut
"e drece un dêt in direzion de mê muse: «Bausâr», mi dîs, «bausarat! Vele li la bausie che i cor jù pal nâs!»"
da "Africhis" di Meni Ucel
"alore al dreçave i voi viers di me. "Bundì, professôr, no lu vevi viodût""
da "I forescj" di Alan Brusini, Gian Paolo Linda
dreçâ v.tr.
(dre-çâ)
Mandâ a un destinatari peraulis, discors o ancje dome il pinsîr (fig.)
esempi
"la robe plui juste di fâ e jere propit chê di dreçâ la peraule a cualchidun e di fâsi segnâ la strade"
da "Grivôr" di Franca Mainardis
dreçâ v.tr.
(dre-çâ)
Tirâ sù in mût che al stedi in verticâl
sinonimi
esempi
"o ai viodût a colâ jù a plomp, par denant, une statue di arzile. Un disastro! Cuant che il scultôr mortificât al tornà a dreçâle impins, lis gjambis a jerin dutis butadis"
da "Cui si jerial impaçât cun Modestute?" di Pieri Menis
dreçâ v.tr.
(dre-çâ)
Fâ in maniere che alc o cdn. al ledi miôr, che al stedi miôr e v.i. (fig.)
sinonimi
justâ, sestâ, comedâ, regolâ
esempi
"a fâ il mistîr del oseladôr e cjapin inte anade dai biei bêçs in cualchi paîs, ma al è râr il câs che chei bêçs e vedin dreçade nissune famee"
da "L'oseladôr" di Catarine Percude
"il Friûl se no si lu drece noaltris, nol è pericul che nissun altri si scomponi a dreçâlu"
da "Preambul rusin" di Josef Marchet
proverbi
"a freâi la schene al gjat, al drece la code"
"dreçâ l'arbul fin che al è zovin"
"freii la schene al gjat che al dreçarà la code"
"la femine savie e drece la cjase e la mate le strucje"
Torna in Cima
Torna in Cima