Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
guardare
Torna indietro

bilingue

guardare ,
  • 1

    v.intr. cjalâ Copia

    [FO] (lâ a cirî)
    se cerchi il libro prova a guardare sul tavolo = se tu ciris il libri prove cjale su la taule
  • 1a

    v.tr. cjalâ Copia

    (ancje ass.)
    guardare dalla finestra = cjalâ dal barcon

    v.tr. cjalâ Copia

    [FO] (indreçâ il voli su alc)
    guardare un dettaglio = cjalâ un detai
  • 1b

    v.tr. cjalâ Copia

    [FO] (lâ a viodi un spetacul)
    guardare una rappresentazione = cjalâ une rapresentazion
  • 1c

    v.tr. cjalâ, passâ Copia

    [FO] (passâ svelts pagjinis o cjartis)
    guardare un giornalino = cjalâ un gjornalut
  • 2

    v.intr. cjalâ, lâ a cjalâ Copia

    [FO] (cirî cun atenzion)
    guardare sul dizionario = cjalâ tal dizionari
  • 2a

    v.tr. cjalâ Copia

    [FO] (contemplâ)
    guardare un monumento = cjalâ un monument
  • 2b

    v.tr. cjalâ Copia

    [FO] (verificâ)
    guardami i conti per piacere = cjalimi i conts par plasê
    guardare le entrate = cjalâ lis jentradis
  • 3

    v.tr. cjalâ Copia

    [FO] (considerâ)
    guardare le cose con gli occhi di un bambino = cjalâ lis robis cui voi di un frut

    v.tr. cjalâ, viodi Copia

    (in loc.pragm., par pandi maravee)
    guarda caso! = viôt ce cumbinazion!
    guarda che roba! = cjale ce robis!

    v.tr. cjalâ Copia

    (mostrâ interès par cdn.)
    può fare quello che vuole che nessuno lo guarda = al pues fâ ce che al vûl che nissun no lu cjale

    v.intr. cjalâ, lâ daûr, stâ daûr Copia

    [FO] (considerâ)
    non guarda le regole = nol cjale regulis
    non guarda troppo alla forma = nol va masse daûr de forme

    v.intr. viodi, stâ atent Copia

    (fâ in maniere)
    guarda di non farmi perdere la pazienza = viôt di no fâmi pierdi la pazience

    v.intr. cjalâ, viodi Copia

    (espression par tirâ la atenzion)
    guarda che mi arrabbio! = cjale oppure viôt che mi inrabii!
  • 4

    v.tr. cjalâ, vuardâ, viodi Copia

    [FO] (tignî a ments)
    guardare i bambini = viodi dai fruts oppure vuardâ i fruts

    v.intr. cjalâ, viodi Copia

    [FO] (riferîsi cul pinsîr)
    guardano a lui come a un salvatore = lu viodin tant che un salvadôr
  • 5

    v.tr. vuardâ Copia

    [CO] (difindi, protezi, in formulis di auguri o di sconzûr)
    Dio ce ne guardi! = Diu nus vuardi!

    v.intr. dâ, dreçâsi, indreçâsi Copia

    [FO] (jessi orientât intune cierte direzion)
    la finestra della cucina guarda sul cortile = il barcon de cusine al da sul curtîl

locuzioni

    guardare a vista
  • vuardiâ a visteCopia
    [CO] (tignî a ments alc o cdn. cence molâ di cjalâlu)
    guardare a vista i prigionieri = vuardiâ a viste i presonîrs
  • guardare al microscopio
  • cjalâ cul microscopiCopia
    [CO] (esaminâ cul microscopi)
  • guardare con tanto d'occhi
  • discocolâ i voi, voglonâ, tirâ i voiCopia
    [CO] (spalancâ i voi par maravee, sturniment, e v.i.)
  • guardare di sbieco
  • guardare di traverso
  • guardare il, al minuto
  • sclapâ il minûtCopia
    [CO] (jessi puntiliôs)
  • guardare in cagnesco
  • cjalâ di brut, cjalâ di brut cei, cjalâ di neri, cjalâ in stuart, cjalâ par traviers, cjalâ losc, cjalâ di stosCopia
    [CO] (cjalâ cun ostilitât)
  • guardare in faccia
  • cjapâ di pet, cjalâ in muse, cjalâ in ghigne, cjalâ in bocjeCopia
    [CO] (frontâ)
    guardare in faccia il nemico = cjalâ in ghigne il nemì
  • guardare in tralice
  • cjalâ di stuart, cjalâ di stosCopia
    [CO] (cjalâ cun suspiet)
  • guardare in viso
  • [CO] (vedi guardare in faccia)
  • guardare in, per aria
  • stâ dibant, durmî sui ûfs, cjalâ par aiar, pierdi timp, dandanâsi, pendolâ, pendolâsi, poltronâ, gratâsi, fâ nuie, fâ un colp di nuie, rondolâsi, niçulâsi, pierdisi, no fâ un colp, bibiâ, remenâsi, clucîCopia
    [CO], [TS] (no fâ nuie)
    mi pare che tu stia guardando per aria invece di scrivere = mi pâr che tu sedis daûr a niçulâti impen di scrivi muoviti, non guardare in aria = moviti, no stâ a pierditi oppure no stâ a rondolâti
  • guardare le spalle
  • cjalâ daûr, cjalâ par daûr, parâ lis spalis, parâ la schene, cjalâ lis spalis, cjalâ la schene, vuardiâ, vuardâ lis spalis, vuardâ la schene, parâCopia
    [CO] (tal lengaç di soldâts e polizais, difindi di un pericul)
    guardami le spalle = parimi
  • difindi, cjalâ daûr, cjalâ par daûr, parâ lis spalis, parâ la schene, cjalâ lis spalis, cjalâ la schene, vuardâ lis spalis, vuardâ la schene, parâCopia
    [CO] (protezi)
  • guardare male
  • guardare per il sottile
  • guardare storto
  • non guardare in faccia a nessuno
    non guardare in faccia nessuno
  • no cjalâ in muse nissun, no cjalâ in bocje a nissun, passâ denant di ducj, passâ parsore a ducjCopia
    (smirâ un travuart di rivâ, ancje passant parsore di altre int)
    è arrivato dove è arrivato non guardando in faccia a nessuno = al è rivât dulà che al è rivât passant denant di ducj
  • no cjalâ in muse nissun, no cjalâ in bocje a nissunCopia
    [CO] (no vê preferencis)
  • stare a guardare
  • stâ dibant, stâ a cjalâ, stâ cui braçs in crôsCopia
    [CO], [TS] (cjalâ e no fâ nuie)
    invece di stare a guardare avresti potuto aiutarmi = invezit di stâ a cjalâ tu varessis podût judâmi
  • stare a guardare le mosche che volano
  • stâ a cjalâ il soreli che al va a montCopia
    [CO] (stâ cence fâ nuie)

monolingue

vuardâ v.tr.
(vuar-dâ)
Tignî sigûr di pericui o di alc di negatîf
sinonimi
esempi
"parcè ise une famee, se no à di viodi de fiolance, se no à di menâ par man i fruts tant che a imparin a cjaminâ te vite, se no à di vuardâju dai pericui?"
da "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
"preìn il Signôr che nus vuardi lui"
da "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
"il gnûf malan al veve vuardât i politics de rabie de int che e stave pierdint la pazience"
da "Cuintristorie dal Friûl dal 1866 fint in dì di vuê" di Francesc Placerean
vuardâ v.tr.
(vuar-dâ)
Tignî di cont, conservâ
sinonimi
tignî cont, travuardâ, vuardiâ, salvâ
esempi
"chês tredis cjartis di dîs mil da la une [...] lis veve cjapadis lui [...]: capitâl di vuardâlu plui de salût, e di staronzâlu un pôc a la volte cul timp a lâ"
da "La vacje" di Meni Ucel
"[lis santis] a jerin passadis tra lis mil tentazions dal mont vuardant la lôr purece"
da "Otavari a Madone" di Meni Ucel
"cheste fraternitât tignìnle; vuardìn i nestris valôrs"
da "Si savarìn a dî fra dîs agns!" di Francesc Placerean
vuardâ v.intr.
(vuar-dâ)
[BF] Stâ atents che nol sucedi alc, soredut di no fâ o di no dî alc
sinonimi
esempi
"jo us al dîs a vô fantatis, / se no sês in promission, / vuardait ben, no fait lis matis"
da "II, 72" di Ermes di Colorêt
proverbi
"cui che al vuarde la sô vite al vuarde un grant cjistiel"
"dai amîs mi vuardi jo, dai nemîs mi vuardi Gjo"
"dai nemîs mi vuardi jo, dai amîs mi vuardi Gjo"
"Diu nus vuardi dai scalçs di piore e des scuarnassadis di cai"
"Diu nus vuardi dal sut tra lis dôs madonis"
"Diu nus vuardi des scuarnassadis di cai"
"Diu nus vuardi di piês che mâl a 'nd è avonde"
"Diu nus vuardi di un bon Zenâr par podê jemplâ il granâr"
"Diu nus vuardi simpri dal sut"
"i fruts e i mats a àn simpri l'agnul custodi a vuardâju"
"il Signôr nus vuardi dai invidiôs"
"il Signôr nus vuardi dai scalçs di zupet"
"il Signôr nus vuardi des tristis lenghis"
"la femine di mâl fâ, al è dut dibant di fâle vuardâ"
"Sante Barbare benedete vuardaitnus dal ton e de saete"
"Sante Barbare e Sant Simon vuardaitnus dal lamp e dal ton"
"vuardilu ben, vuardilu dut: l'om cence bêçs tant che al è brut"
Torna in Cima
Torna in Cima