Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
mandare
Torna indietro

bilingue

mandare
  • 1a

    v.tr. mandâ Copia

    [FO] (fâ lâ cdn. in cualchi puest)
    avevano mandato i soldati al fronte = a vevin mandât i soldâts al front
    hanno mandato a dire che le carte sono pronte = a àn mandât a dî che a son prontis lis cjartis
    i genitori hanno mandato il bambino a scuola = i gjenitôrs a àn mandât il frut a scuele
    mando a chiamare qualcuno = o mandi a clamâ cualchidun

    v.tr. mandâ, fâ cirî Copia

    (fâ lâ a cirî alc o cdn.)
    ho mandato per lui = o ai mandât a cirîlu
  • 1b

    v.tr. mandâ Copia

    [FO] (lassâ lâ, dâ il permès)
    mandare i ragazzi al cinema = mandâ la canaie al cine
  • 2

    v.tr. mandâ, parâ Copia

    [FO] (condanâ a une pene)
    hanno mandato il ladro in prigione = àn parât oppure mandât il lari in preson
  • 3a

    v.tr. mandâ Copia

    [FO] (fâ rivâ alc a cdn.)
    l'innamorato le ha mandato un mazzo di fiori = l'inamorât i à mandât un mac di rosis
    mandare un pacco per posta = mandâ un pac par pueste
    ti manderò l'invito alla mostra = ti mandarai l'invît ae mostre
  • 3b

    v.tr. mandâ Copia

    [FO] (fâ cognossi, fâ savê traviers di alc o di cdn.)
    mandare i saluti tramite posta elettronica = mandâ i salûts par pueste eletroniche
  • 3c

    v.tr. mandâ Copia

    [FO] (indreçâ maledizions, bramazions e peraulatis a cdn.)
    gli ho mandato un accidente a quel pirata della strada = i ai mandât un colp a chel pirate de strade
  • 4

    v.tr. mandâ Copia

    [FO] (di Diu, dal destin, e v.i., destinâ)
    che Dio ce la mandi buona = che il Signôr nus e mandi buine
    Dio manda gioia e dolore = Diu al mande gjonde e dolôr
  • 5a

    v.tr. mandâ Copia

    [FO] (fâ che alc al ledi intune direzion cuntun sburt o cuntune pocade)
    il calcio ha mandato il pallone in porta = la pidade e à mandât il balon in puarte
  • 5b

    v.tr. mandâ Copia

    [FO] (di alc che al fâs di passaç o di mieç par alc altri)
    l'acquedotto manda acqua al paese = l'acuedot al mande aghe in paîs
  • 5c

    v.tr. mandâ Copia

    [TS] (tirâ une cuarde di une nâf o barcje a tiere tant che ancorament, o a une boe o a une altre nâf o barcje)
  • 6a

    v.tr. molâ, petâ, molâ fûr Copia

    [FO] (butâ fûr)
    mandò un urlo = al molà fûr une berlade
  • 6b

    v.tr. molâ, molâ fûr, mandâ fûr, dâ fûr Copia

    [FO] (butâ fûr e difondi)
    il camino manda un fumo nero in cielo = la nape e mande fûr oppure e mole fûr in cîl un fum neri
    il suo corpo mandava un cattivo odore = il so cuarp al molave fûr oppure al deve fûr un trist odôr
  • 7

    v.tr. mandâ Copia

    [FO] (puartâ cdn. o alc intune cundizion determinade)
    il contatto ha mandato fuori uso la lavatrice = il contat al à mandât fûr di ûs la laveblancjarie
    la domanda ha mandato in confusione il candidato = la domande e à mandât in confusion il candidât

    v.tr. mandâ Copia

    (provocâ un ciert efiet)
    mandare in blocco il sistema = mandâ in bloc il sisteme

locuzioni

    mandare a buon fine
  • puartâ a bon, mandâ a bon finCopia
    [CO] (fâ di mût che alc al finissi ben, che al vedi sucès)
    mandare a buon fine un contratto = puartâ a bon un contrat mandare a buon fine una prova = mandâ a bon fin une prove
  • mandare a cacare
  • [CO] (vedi mandare al diavolo)
  • mandare a carte quarantotto
  • [CO] (vedi mandare a monte)
  • mandare a catafascio
  • [CO] (vedi mandare a monte)
  • mandare a compimento
  • meti in vore, puartâ insomCopia
    [CO] (fâ, realizâ)
    mandare a compimento un progetto = puartâ insom un progjet
  • mandare a dar via il culo
  • [CO] (vedi mandare al diavolo)
  • mandare a dire
  • mandâ a dîCopia
    [CO] (fâ savê, comunicâ)
    mi hanno mandato a dire che serve una copia dei documenti = mi àn mandât a dî che e covente une copie dai documents
  • mandare a fare in culo
  • [CO] (vedi mandare al diavolo)
  • mandare a farsi benedire
  • [CO] (vedi mandare al diavolo)
  • mandare a farsi fottere
  • [CO], [TS] (vedi mandare al diavolo)
  • mandare a farsi friggere
  • [CO] (vedi mandare al diavolo)
  • mandare a fondo
  • mandâ sot, fâ lâ sot, fondâ, infondâCopia
    (fâ falî)
    mandare a fondo un'iniziativa = fâ lâ sot une iniziative
  • mandâ sot, mandà jù, subissâ, fondâ, infondâCopia
    [CO] (fâ sprofondâ)
    il battello è stato mandato a fondo da una mina = il batel al è stât mandât sot di une mine
  • mandare a gambe all'aria
  • mandâ a strapîts, mandâ cui pîts par aiarCopia
    [CO] (fâ colâ mâl)
    lo ha spinto e lo ha mandato a gambe all'aria = lu à sburtât e lu à mandât cui pîts par aiar
  • mandâ a strapîts, mandâ cui pîts par aiarCopia
    [CO] (fâ lâ in malore)
    il progetto è stato mandato a gambe all'aria = il progjet lu àn mandât cui pîts par aiar oppure a strapîts
  • mandare a gambe levate
    mandare a memoria
  • tignî a ments, imparâ a memorie, imparâ ad a mentsCopia
    [CO] (tignî inte memorie o imparâ a memorie)
    un insegnamento da mandare a memoria = un insegnament di tignî a ments
  • mandare a mente
  • tignî a ments, imparâ ad a ments, mandâ a mentsCopia
    [CO] (imparâ a memorie)
    mandare a mente un numero di telefono = mandâ a ments un numar di telefon
  • mandare a monte
  • butâ a mont, butâ par aiar, mandâ a mont, mandâ a Patràs, mandâ in ruvine, parâ a mont, mandâ sù pal stec, mandâ in strucje, mandâ in vacje, mandâ in sbrui, mandâ in broade, mandâ in malore, mandâ in ribalton, mandâ a tombolon, mandâ in bordel, mandâ cui pîts par aiar, mandâ a tombulis, butâ a Patràs, mandâ in casin, mandâ in mierde, mandâ in buiace, mandâ a putanisCopia
    [CO] (fâ lâ mâl alc, proibint di fâ, di finî)
    i litigi hanno mandato a monte l'iniziativa = lis barufis a àn mandât a mont la iniziative
  • butâ a mont, mandâ a montCopia
    [TS] (fermâ une partide parcè che no si è lâts daûr des regulis)
    ho mescolato male le carte, mandiamo a monte la mano = o ai messedât mâl lis cjartis, mandìn a mont la man
  • mandare a picco
  • [CO] (vedi mandare a fondo)
  • mandare a puttane
  • [CO] (vedi mandare in malora)
  • mandare a quel paese
  • [CO] (vedi mandare al diavolo)
  • mandare a ramengo
  • [CO] (vedi mandare in rovina)
  • mandare a rotoli
  • [CO] (vedi mandare in rovina)
  • mandare a spasso
  • mandâ tal ort, mandâ a spîsCopia
    (mandâ vie cdn.)
  • mandâ fûr di panCopia
    [CO] (mandâ vie dal lavôr)
    mandare a spasso un padre di famiglia = mandâ fûr di pan un pari di famee
  • mandare a stendere
  • [CO] (vedi mandare al diavolo)
  • mandare a vuoto
  • butâ a mont, butâ par aiar, mandâ a mont, mandâ a Patràs, mandâ a clâr, mandâ sù pal stec, mandâ in strucje, mandâ in vacje, mandâ in sbrui, mandâ in broade, mandâ a tombolon, butâ a PatràsCopia
    [CO] (fâ falî)
    mandare a vuoto un progetto = mandâ a mont un progjet
  • mandare affanculo
  • [CO] (vedi mandare al diavolo)
  • mandare agli inferi
  • [BU] (vedi mandare al diavolo)
  • mandare al camposanto
  • mandare al Creatore
  • mandâ al Creatôr, mandâ cun GjoCopia
    [CO] (copâ)
    una brutta malattia l'ha mandato al Creatore = un brut mâl lu à mandât al Creatôr
  • mandare al diavolo
  • mandâ a passon, mandâ pai trois, mandâ a cjoli in cûl, mandâ a fâsi cjavâ, mandâ a cjadaldiaul, mandâ a fâsi benedî, mandâ a fâsi foti, mandâ a fâ foti, mandâ a fâ in cûl, mandâ in chel paîs, mandâ in cûl, mandâ a cjiâ, mandâ a cagâ, mandâ a moris, mandâ a trai, mandâ tal ort, mandâ in malore, mandâ in bordel, mandâ in casin, mandâ a putanis, mandâ a spîsCopia
    [CO] (mandâ vie cdn. cun contrarietât e refût, tratantlu mâl)
    la prossima volta lo mando al diavolo subito = une altre volte lu mandi a colp a cjadaldiaul
  • butâ a mont, butâ par aiar, mandâ a passon, mandâ a mont, mandâ a fâsi benedî, mandâ a fâsi foti, mandâ a fâ foti, mandâ a fâ in cûl, mandâ a fâsi gjavâ, mandâ in chel paîs, mandâ in cûl, mandâ a cjiâ, mandâ a cagâ, mandâ a moris, mandâ a trai, parâ a mont, mandâ sù pal stec, mandâ in strucje, mandâ in vacje, mandâ in sbrui, mandâ in broade, mandâ in malore, mandâ a tombolon, mandâ in bordel, mandâ in casin, mandâ in mierde, mandâ in buiace, mandâ a putanisCopia
    [CO] (molâ sù dut)
    ha mandato al diavolo la scuola e ha cominciato a lavorare = al à mandade in malore la scuele e al à tacât a lavorâ
  • butâ par aiar, mandâ a Patràs, mandâ in ruvine, mandâ in fas, mandâ sù pal stec, mandâ in strucje, mandâ in vacje, mandâ in sbrui, mandâ in broade, mandâ in malore, mandâ in ribalton, mandâ a tombolon, mandâ in bordel, mandâ cui pîts par aiar, mandâ a tombulis, butâ a Patràs, mandâ in casin, mandâ in mierde, mandâ in buiace, mandâ a putanisCopia
    [CO] (ruvinâ)
    per il vizio di bere ha mandato al diavolo la famiglia = cul vizi di bevi al à mandât in malore la famee
  • mandare al macello
  • mandâ al macili, mandâ al massacri, mandâ a fâsi massacrâCopia
    (esponi a critichis cence remission)
    fu lasciato andare al macello da solo = lu lassarin lâ al macili bessôl
  • mandâ al macili, mandâ al massacri, mandâ a fâsi massacrâCopia
    [CO] (mandâ incuintri a muart sigure)
    l'esercito fu mandato al macello = la armade e fo mandade a fâsi massacrâ
  • mandare al massacro
  • [CO] (vedi mandare al macello)
  • mandare all'altro mondo
  • mandare all'aria
  • [CO] (vedi mandare a monte)
  • mandare all'inferno
  • [CO] (vedi mandare al diavolo)
  • mandare all'ospedale
  • mandâ tal ospedâlCopia
    [CO] (ferî cdn.)
    con un pugno l'ha mandato all'ospedale = cuntun pugn lu à mandât tal ospedâl
  • mandare avanti
  • mandâ indenant, mantignî, aministrâ, mandâ indevantCopia
    [CO] (fâ che alc al funzioni)
    manda avanti l'impresa da solo = al mande indenant la imprese bessôl
  • mandare con Dio
  • mandâ cun Diu, mandâ cun GjoCopia
    [CO] (saludâ e mandâ vie cdn. bramantji il ben)
    ti mando con Dio = ti mandi cun Gjo
  • mandare da Erode a Pilato
  • mandâ di Marc a Madone, mandâ di Marc a Todero, mandâ di ca e di làCopia
    [CO] (fâ cori cdn. dibant)
    mi hanno mandato da Erode a Pilato senza che potessi avere un'informazione sicura = mi àn mandât di Marc a Madone oppure mi àn fat cori cence che o podès vê une informazion sigure
  • mandare giù
  • parâ jù, mandà jù, gloti jù, glotiCopia
    (acetâ ofesis e displasês cence reagjî)
    in questi anni ha mandato giù qualche delusione, ma ha anche avuto molte soddisfazioni = in chescj agns al à glotût cualchi delusion ma al à ancje vût tantis sodisfazions
  • parâ jù, mandà jùCopia
    [CO] (gloti)
    ha mandato giù due grappe = al à parât jù dôs sgnapis
  • parâ jù, gloti, paidîCopia
    [CO] (sopuartâ)
    mandare giù un torto = gloti un tuart
  • mandare il cervello in vacanza
  • lâ vie cui agnuluts, jessi cul cjâf a nolis, vê il cjâf a cjase, jessi cul cjâf a violis, vê il cjâf tal mont de luneCopia
    [CO] (no doprâ il sintiment, no pensâ)
    oggi fai molti errori, hai mandato il cervello in vacanza? = vuê tu fasis un grum di erôrs, sêstu cul cjâf tal mont de lune?
  • mandare in avanscoperta
  • parâ indenant, mandâ indenant, mandâ indevant, parâ indevant, mandâ in esplorazionCopia
    [CO] (mandâ cdn. a verificâ une situazion prin di un intervent)
    fu mandata in avanscoperta una pattuglia di esplorazione = e fo mandade indenant oppure in esplorazion une patulie di sbrisse
  • mandare in baracca
  • [CO] (vedi mandare in rovina)
  • mandare in bestia
  • mandâ in bestie, fâ montâ in furôr, fâ vignî sù, fâ vignî sù il futar, fâ vignî sù la fumate, fâ vignî sù ce che si dîs, fâ invelegnâCopia
    [CO] (fâ inrabiâ)
    è una cosa che manda in bestia = e je une robe che e fâs vignî sù il futar oppure che e fâs invelegnâ
  • mandare in briciole
  • parâ a tocs, parâ a bocons, parâ a fruçons, parâ in fruçons, mandâ in tocsCopia
    [CO] (distruzi in tocuts piçui o distruzi semplicementri)
    un intero palazzo mandato in briciole = un palaç intîr parât a fruçons
  • mandare in brodo di giuggiole
  • mandâ in çançarelis, mandâ in arût, fâ lâ in glorie, mandâ in brût di violisCopia
    [CO] (fâ une vore content cdn.)
    con tutti quei complimenti l'ha mandata in brodo di giuggiole = cun ducj chei compliments le à mandade in arût
  • mandare in castigo
  • [CO] (vedi mettere in castigo)
  • mandare in crisi
  • [CO] (vedi mettere in crisi)
  • mandare in estasi
  • solevâ al tierç cîl, mandâ in arût, lâ par ogni vene, fâ lâ in glorie, mandâ in brût di violisCopia
    [CO] (entusiasmâ provocant gjonde vive)
    ha una voce che manda in estasi = e à une vôs che mi va par ogni vene questa donna mi manda in estasi = cheste femine mi mande in brût di violis oppure mi mande in arût questa notizia mi manda in estasi = cheste gnove mi soleve al tierç cîl
  • mandare in frantumi
  • mandare in fumo
  • mandâ in fum, mandâ in vieri, fâle finî a spiç, fâ lâ a spiç, fâ lâ di sbris, mandâ in brût, mandâ in brudet, fâ lâ sù pal stec, fâ lâ sui copsCopia
    [CO] (impedî alc o disfâlu)
  • mandare in giro
  • mandâ atorCopia
    [CO] (spedî alc o cdn. par cualchi reson)
    l'ho mandato in giro per commissioni = lu ai mandât ator par comissions
  • mandare in lungo
  • mandâ pes lungjis, tirâ pes lungjis, mandâ pes calendis greghisCopia
    [CO] (lassâ che al passi il timp prin di finî alc o di scomençâ a fâlu)
    mandava in lungo i suoi lavori = al tirave pes lungjis i siei lavôrs
  • mandare in malora
  • mandâ sul ostie, mandâ a trai, mandâ in mone, mandâ sul osti, mandâ sul mus, mandâ in malore, mandâ in casinCopia
    [CO] (mandâ vie cdn. cun contrarietât e refût, tratantlu mâl)
  • mandâ in ruvine, mandâ in faliment, mandâ in malore, mandâ cui pîts par aiarCopia
    [CO] (fâ falî, ruvinâ)
  • fâ lâ di mâl, sassinâ, ruvinâ, mandâ in maloreCopia
    [CO] (vuastâ)
    l'umidità ha mandato in malora l'uva = la umiditât e à fat lâ di mâl la ue
  • mandare in mona
  • [CO] (vedi mandare al diavolo)
  • mandare in onda
  • mandâ in onde, dâ, mandâCopia
    [CO] (trasmeti par radio o par television)
    ricominciano a mandare in onda il mio programma preferito = a tornin a dâ il gno program preferît
  • mandare in pace
  • mandâ in pâs, mandâ cun GjoCopia
    [CO] (mandâ vie cdn. cun bon auguri e in serenitât)
  • mandare in pezzi
  • parâ a tocs, parâ a bocons, parâ a fruçons, fa a tocsCopia
    [CO] (rompi)
    mandare in pezzi il piatto = parâ a bocons il plat
  • butâ a cuarts, parâ a tocs, fa a tocs, fâ lâ in tocsCopia
    [CO] (ruvinâ di plante fûr)
    mandare in pezzi un matrimonio = fâ lâ in tocs un matrimoni
  • mandare in porto
  • [CO] (vedi condurre in porto)
  • mandare in protesto
  • mandâ in protestCopia
    [CO], [TS] (de bande dal creditôr, fâi vê il caratar di titul esecutîf dal protest a une cambiâl che no je stade paiade)
  • mandare in rovina
  • butâ a cuarts, mandâ in ruvine, butâ in fas, mandâ a panCopia
    [CO] (ruvinâ, massime pal aspiet economic)
  • mandare in santa pace
  • mandâ cun DiuCopia
    [CO] (espression di antifr., rivâ a gjavâsi dai pîts cdn. cun cualchi scuse)
    finalmente sono riuscito a mandare in santa pace quel seccatore = biadelore che o soi rivât a mandâ cun Diu chel secjemirindis
  • mandare in solluchero
  • mandâ in brût di violis, mandâ in brût di gjugjulisCopia
    [CO] (fa vê sodisfazion grande, grant plasê)
    il grande successo del suo libro lo ha mandato in solluchero = il grant sucès dal so libri lu à mandât in brût di violis
  • mandare in visibilio
  • [CO] (vedi mandare in estasi)
  • mandare l'ultimo respiro
    mandare nuvole di fumo
  • bugâCopia
    [CO] (-)
  • mandare per il buco dell'acquaio
  • [CO] (straçâ i bêçs in robe di mangjâ)
  • mandare un bacio
  • mandâ une bussadeCopia
    (formule di afiet che si dopre par telefon o suntune letare)
  • mandâ une bussadeCopia
    [CO] (bussâsi la man e movile viers cui che si salude)
    ti manda un bacio = ti mande une bussade
  • mandare un respiro
  • tirâ flât, fâ un respîrCopia
    [CO] (sei content e solevât daspò di sei stât in pinsîr par alc)
    ora che è tutto finito posso mandare finalmente un respiro = cumò che al è dut finît o pues finalmentri tirâ flât
  • mandare via
  • mandâ vie, parâ vieCopia
    [CO] (slontanâ)
    l'invidia manda via la generosità = la invidie e pare vie la gjenerositât
  • mandâ vie, parâ vieCopia
    [CO] (licenziâ, disdetâ, escomiâ)
    lo hanno mandato via dopo un mese = lu àn parât vie dopo un mês
  • non mandare a dire
  • no mandâ a dîCopia
    [CO] (dî alc in mût sclet)
    non è uno che le manda a dire = nol è un che lis mande a dî

monolingue

parâ v.tr.
(pa-râ)
Dâ une difese, une protezion
esempi
"la tô femine e restarès di bessole intune cjase che no cognòs, cu lis cugnadis prontis a sgrifignâle. E no stâ fâ calcul su la mame, che no rivarès a parâle dal dut"
da "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
"un popul unît [...] al à ancje la fuarce di sielzi la sô politiche, che lu pare des prepotencis di chei altris"
da "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
parâ v.tr.
(pa-râ)
Fâ cuintri aes flamis
esempi
"al à trat saete su la stale di Beltram, o jerin in cuatri a parâ il fûc cul seglot"
da "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
parâ v.tr.
(pa-râ)
Intal balon, tal hockey e in altris sports di scuadre, di portîr, fermâ o sburtâ vie la bale o il disc cuntune parade (ancje ass.)
esempi
"[l'atacant] al tire çamp, ma il puartîr blanc e neri le pare cuntun pît"
da "Lazio – Udinese 1-3" di Marc Stolf
parâ v.tr.
(pa-râ)
(sport) Inte scherme, te boxe e tai sports di lote, fermâ o scjuvî un colp, un assalt
sinonimi
evitâ, fermâ, scjuvî
parâ v.tr.
(pa-râ)
Mandâ, obleâ a lâ, a movisi cu la fuarce fisiche
sinonimi
sburtâ, sbruntâ
esempi
"[Zuan] al saltave fûr par denant, par parâ a durmî «la baronie». La «baronie» o jerin ancje nô che o corevin daûr aes lusignis"
da "La rive di Sant Pieri" di Maria Forte
""Viodêt che no vebi robât alc; fasêt il visaperto". I cjatin i tocuts di tele par doi peçots. "Us aio dit jo? Paraitle là jù te stale!""
da "I trê cjadreons" di Andreina Nicoloso Ciceri
"[i Cuâts e i Marcomans] a son rivâts fintremai tes regjons adriatichis, assediant Aquilee e sdrumant Opitergium, prime di jessi tornâts a parâ di là de Donau"
da "Protostorie e storie romane in Friûl" di AAVV
parâ v.tr.
(pa-râ)
Ridusi intune cierte situazion o cundizion
esempi
"salacor a son bogn di dîus che lis regjons a parin in tocs la nazion"
da "Lôr no molin e nô no molìn" di Josef Marchet
"i someave un om che al saveve il so fat, ma e se dopo i parave in malore miârs di francs di materiâl?"
da "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"al veve parât a sbrendui il bleon"
da "Tal ospedâl" di Amedeo Giacomini
parâ v.tr.
(pa-râ)
Ornâ cun paraments
sinonimi
aparâ, furnî, ornâ
esempi
"parâ la glesie pe sagre"
proverbi
"ce che al pare il frêt al pare ancje il cjalt"
"il mâl de piere al pare in malore"
"lis macis di Zenâr la buine filandere e à di parâlis a ponâr"
"no stâ taiâ l'arbul che ti à parât de ploie"
"ogni pît tal cûl al pare indenant"
Torna in Cima
Torna in Cima