Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
piega
torne indaûr

bilengâl

piega s.f.
  • 1a

    s.f. plee, pleadure Copie

    [AU] (pont dulà che un alc si plee o dulà che al è pleât)
    fai la piega alla canna dove è indicato = fâs une plee a la cjane dulà che al è segnât
  • 1b

    s.f. plee, pleadure Copie

    [AU] (ande di un alc che al è di forme curvade)
    segui la piega della veste = va daûr de plee de vieste
  • 2a

    s.f. plee, tai, plete Copie

    [AU] (part dal tiessût pleât, pressât cul fier di sopressâ o cusît tant che ornament)
    la piega dei pantaloni è stirata male = la plee dai bregons e je sopressade mâl
  • 2b

    s.f. plee, grispe, frape Copie

    [AU] (segn sul tiessût che si forme par câs par un difiet o par une fruçade)
    la camicia è piena di pieghe = la cjamese e je plene di frapis
  • 3

    s.f. plee Copie

    [AU] (ondulazion dai cjavei)

    s.f.

  • 4

    s.f. grispe, frape Copie

    [AU] (frape, grispe, segn di espression su la piel)
    ha due piccole pieghe ai lati della bocca = al à dôs grisputis piçulis in bande de bocje
  • 5a

    s.f. plee Copie

    [AU] (mût di lâ indenant di une vicende)
    questa storia sta prendendo una brutta piega = cheste storie e cjape une brute plee
  • 5b

    s.f. plee, plete Copie

    [AU] (part intime o plui scuindude)
    tu mi sai leggere nelle pieghe dell'anima = tu rivis a lei tes pleis de mê anime
  • 6

    s.f.

    [TS] anat. (cjale plica)
  • 7

    s.f. plee Copie

    [TS] gjeol. (deformazion tetoniche, ven a stâi curvadure o flession fuarte di crets stratificâts o schistôs)

locuzions

    messa in piega
  • pleeCopie
    [CO] (ondulazion artificiâl e dai cjavei)
    fare la messa in piega = fâ la plee
  • non fare una piega
  • [CO] (cjale non battere ciglio)
  • [CO] (cjale non fare una grinza)
  • prendere una brutta piega
  • lâ mâl, cjapâ une brute strade, butâ stramp, butâsi mâl, cjapâ une brute plee, cjapâ une brute ande, butâsi malementri, metisi mâl, pleâ mâl, inmaneâsi mâlCopie
    [CO] (cjapâ brutis usancis, cjapâ une brute direzion)
    da quando frequenta quella compagnia ha preso una brutta piega = di cuant che al zire cun chê compagnie là si à butât mâl
  • lâ mâl, butâ stramp, butâsi mâl, cjapâ une brute plee, cjapâ une brute ande, butâsi malementri, metisi mâl, pleâ mâl, inmaneâsi mâlCopie
    (di alc, lâ mâl)
  • prendere una buona piega
  • metisi ben, cjapâ une buine plee, vignî sù ben, butâsi ben, inmaneâsi benCopie
    [CO] (di cdn. che al ven su cun buine inclinazion di caratar e di compuartament)
    il ragazzino ha preso una buona piega = il fantacin al ven sù ben
  • lâ ben, metisi ben, cjapâ une buine plee, butâsi ben, inmaneâsi benCopie
    [CO] (di alc, dâ un bon risultât)
  • prendere una cattiva piega

monolengâl

plete s.f.
(ple-te)
Plee di tiessût, part di tiessût pleade, par cjapâ une forme particolâr o par ornament
sinonims
esemplis
"mi soi fate imprometi de mame une cotule cu lis pletutis finis finis"
gjavât fûr di "Cretevierte" di Roberto Ongaro
"nissune frutine no passe di Cumunion cence une tonie blancje, lungje fintremai sot dai talons e plene di camufs, di galis, di codis, di pletis e di altris nainis"
gjavât fûr di "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
plete s.f.
(ple-te)
Orghin gjenitâl feminin (pop.)
detulis
"cui che si distire plui infûr de plete al reste cui pîts distaponâts"
"sot la plete si sta ben ma no si mangje"
torne sù
torne sù