Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
porta
Torna indietro

bilingue

porta
  • 1a

    s.f. puarte Copia

    [FO] (viertidure intun mûr par jentrâ e jessî)
    abitavano porta a porta = a jerin a stâ puarte cun puarte
    il letto non passa intero per la porta della camera, si deve smontarlo = il jet nol passe intîr pe puarte de cjamare, si scuen dismontâlu
    murare una porta = stropâ une puarte
    Porta Aquileia = Puarte Aquilee
    porta cittadina = puarte di citât
    si è presentato alla porta = si è presentât su la puarte
  • 1b

    s.f. puarte Copia

    [FO] (sierament di chê viertidure)
    bussare alla porta = tucâ te puarte oppure bati te puarte oppure pocâ te puarte
    chiudere la porta = sierâ la puarte
    la porta è socchiusa = la puarte e je sierade dongje oppure in sfese
    porta a due ante = puarte cun doi scûrs oppure cun dôs voladis
    scardinare la porta = tirâ jù la puarte
    una porta in noce = une puarte di cocolâr

    s.f. puarte, portele Copia

    (de mobilie, portele)
    la porta dell'armadio = la puarte dal armâr oppure la portele dal armâr

    s.f. portele Copia

    (di veturis)
    porta dell'automobile = portele da la machine
  • 1c

    s.f. puarte, jessude Copia

    [CO] (intun aeropuart, puarte di imbarc)
  • 2

    s.f. puarte Copia

    [CO] (ce che al covente par metisi in colegament)
    i sogni sono la porta dell'anima = i siums a son la puarte de anime

    s.f. puarte Copia

    (disponibilitât)
    trovare la porta chiusa = cjatâ la puarte sierade
    trovare le porte aperte = cjatâ puartis di aur
  • 3

    s.f. puarte Copia

    [TS] (telâr cu la rêt, là che si à di butâ il balon o il disc par marcâ il pont)
    tirare in porta = tirâ in puarte

    s.f. puarte Copia

    (pâr di palets che i schiadôrs a àn di passâ tal mieç tal slalom)
    saltare una porta = saltâ une puarte
  • 4

    s.f. Puarte, Puartis Copia

    [TS] (intai comuns de Ete di Mieç, borc dongje di une des jentradis de citât, ancje tal pl., cu la iniz. maiusc.)
  • 5

    s.f.

    [TS] (vedi bocca)
  • 6

    s.f. Puarte Copia

    [TS] (cort e guvier dal Imperi Otoman, cu la iniz. maiusc.)
    la Sublime Porta ha firmato la pace di Santo Stefano = la Puarte Sublime e à firmade la pâs di Sant Stiefin

    s.f. Puarte Copia

    (l'Imperi Otoman stes, cu la iniz. maiusc.)
  • 7

    s.f. puarte Copia

    [TS] (intun orghin uman, orifizi dulà che a jentrin o jessin i escrements e i vâs dal sanc)
  • 8

    s.f. puarte Copia

    [TS] (interface esterne de unitât centrâl di un ordenadôr che e permet il colegament cuntune unitât periferiche)

locuzioni

    andare di porta in porta
  • bati la trusse cjase par cjase, bati la catoliche di puarte in puarteCopia
    [CO] (cirî la caritât cjase par cjase)
  • chiudere la porta in faccia
  • sierâ la puarte in muse, sierâ la puarte sul nâs, sierâ la puarte su la museCopia
    [CO] (refudâsi di judâ cdn. che lu domande)
    ha chiesto aiuto ma tutti gli hanno chiuso la porta in faccia = al à domandade une man ma ducj i à sierade la puarte sul nâs
  • di porta in porta
  • un par unCopia
    (dal lâ a domandâ o a visâ ogni persone)
  • di puarte in puarte, cjase par cjaseCopia
    [CO] (dal lâ a domandâ o a visâ in ogni famee, in ogni cjase)
    andare di porta in porta = lâ di puarte in puarte
  • fuori porta
  • fûr puartis, fûr des murisCopia
    (che al è te perifarie di une citât)
    comprare una casetta fuori porta = comprâ une cjasute fûr des muris oppure fûr puartis
  • fûr puartis, fûr des murisCopia
    [CO] (te perifarie o ancje fûr di une citât)
    andare a vivere fuori porta = lâ a vivi fûr des muris oppure fûr puartis
  • infilare la porta
  • imbrucjâ la puarte, cjapâ la puarteCopia
    [CO] (lâ fûr)
    ha infilato la porta e se ne è andato = al à cjapât la puarte e al è lât vie
  • mettere alla porta
  • parâ vie, parâ fûrCopia
    [CO] (mandâ vie)
    il padrone di casa lo ha messo alla porta = il paron di cjase lu à parât fûr
  • porta a porta
  • puarte cun puarte, puarte e usCopia
    [CO] (une vore dongje di abitazion)
    abitavamo porta a porta = o vivevin puarte cun puarte Carolina e Marietta abitavano porta a porta = la Caroline e steve puarte e us cu la Mariete
  • puarte cun puarte, puarte e usCopia
    [CO] (tacât, confinant)
    apriranno due negozi porta a porta = a vierzaran dôs buteghis puarte cun puarte
  • puarte par puarte, puarte a puarte, di puarte in puarte, cjase par cjaseCopia
    [CO] (di vendite, fate tucant in ogni cjase)
  • porta a soffietto
  • puarte a sofletCopia
    [CO] (sierament che par vierzilu si à di pleâlu)
  • porta a vento
  • portele di buteghe, portele di ostarieCopia
    [CO] (puarte cu lis dôs antis che si vierzin tai doi sens di rotazion e che a tornin bessolis te lôr posizion)
  • porta antincendio
  • puarte antifûcCopia
    [TS] (sierament fat di materiâl ignifuc che nol lasse che il fûc eventuâl al passi)
  • porta caposcala
  • puarte des scjalisCopia
    [CO] (puarte de scjale che e mene intal cjast o jù te cjanive)
  • porta di riflusso
  • puarte di riflùsCopia
    [TS] (puartelon di sieradure automatiche dai bacins di puart li che a sucedin mareis di grande flutuazion)
  • porta tamburata
  • puarte tamburadeCopia
    [TS] (sierament fat di panel tamburât, cun tocs di rinfuarç li de mantie e de sieradure)
  • prendere la porta
  • cjapâ la puarte, zirâ sù i tacs, bati il dûrCopia
    [CO] (lâ vie)
    e adesso prendi la porta e vattene = e cumò cjape la puarte e va vie
  • rullo porta carta
  • rodul de cjarteCopia
    [CO] (cilindri de machine di scrivi li che si met il sfuei)
    fare scorrere il rullo porta carta = fâ cori il rodul de cjarte
  • sbattere la porta in faccia
  • sierâ la puarte su la museCopia
    [CO] (sierâ cun fuarce la puarte par sierâ fûr cdn. che no si vûl viodi par rabie o male creance o sim.)
    sbattere la porta in faccia a un seccatore = sierâ la puarte su la muse di un secjemirindis
  • sierâ la puarte su la museCopia
    [CO] (refudâ di judâ cdn.)
    sbattere la porta in faccia a un amico = sierâ la puarte su la muse di un amì
  • sfondare una porta aperta
  • sfondrâ un puarte vierte, sfondrâ un porton viertCopia
    [CO] (domandâ o pretindi alc di cdn. che lu à bielzà acetât e al è pront a concedi)
    non perdere tempo a sfondare porte aperte = no stâ a straçâ timp a sfondrâ puartis viertis
  • uscire dalla porta e rientrare dalla finestra
  • jessî pe puarte e tornâ a jentrâ pal barcon, lâ fûr pe puarte e tornâ dentri pal barconCopia
    [CO] (tornâ a vê impuartance e a contâ dopo jessi stât metût di bande)

monolingue

jessude s.f.
(je-ssu-de)
Il lâ fûr, il vignî fûr e il lôr risultât (ancje fig.)
esempi
"un, devant, al intonà il cjant de tornade: "In convertendo Dominus captivitatem Sion / facti sumus sicut consolti..." E ducj daûrji, in volte, dilunc la schirie; e po il cjant de jessude dal Egjit"
da "La aghe da pît la cleve" di Dino Virgili
"ator pe Europe, diviers di lôr si domandin se e je propit vere che la jessude dal Ream Unît de Union e sedi pardabon un fastidi"
da "A cui zovial l’acuardi tra Union europeane e Ream Unît?" di Marc Stolf
Vedi anche: issude, jessjude, issjude
jessude s.f.
(je-ssu-de)
Puarte o passaç par là che si va fûr
esempi
"al cor viers de jessude par daûr, svuincant taulins e cjadreis, e, no cjatant nissun, si bute te cort"
da "Madalene" di Franco Marchetta
"dopo seisi sigurât che in dute la cjase no fossin altris jessudis, si parecjà a lâ daûr de tende, in spiete"
da "Il muc" di Roberto Ongaro
jessude s.f.
(je-ssu-de)
Publicazion di un libri, di un gjornâl o di cualsisei prodot
esempi
"e merte paraltri memoreade la jessude di un gnûf volum, titulât "Sauris/Zahre - Une comunitât des Alps Cjargnelis""
da "Contâ Zahre" di Renzo Balzan
jessude s.f.
(je-ssu-de)
Il spindi e la cuantitât di bêçs che a vegnin spindûts
sinonimi
esempi
"a àn viert ducj i libris dal belanç, analizant dute la situazion des jentradis e des jessudis"
da "Îr valîs di carton, vuê valîs eletroniche" di Christian Romanin
jessude s.f.
(je-ssu-de)
Rispueste o espression no spietade, ancje origjinâl o divertente
esempi
""Perdonaitmi, Signôr… / ma un furlan nol po stâ sence polente!" / il Signôr, simpri bon, a chê jessude, / al si sclarìs di ciere, / si cjarece la barbe, / al riduce sot coç"
da "'Sefut in Paradîs" di Zaneto Del Puppo
"Toni al reste ae jessude dal fi; al lasse di lavorâ, al cjale il fi in muse: «Ce dîtu?»."
da "Cinc francs" di Meni Ucel
jessude s.f.
(je-ssu-de)
Bon risultât
esempi
"a vevin pontât su la jessude dal progjet"
da "Contis sot spirt" di Raffaele Serafini
jessude s.f.
(je-ssu-de)
[BF] Cun iniz. maiusc., stagjon dal an jenfri Invier e Istât
sinonimi
esempi
"stagjon che si vierç (Vierte) e che e salte fûr (jessî, Jessude) dal Invier"
da "Issude, Vierte, Sierade, Sorunvier e... Vernada" di Piera Rizzolatti
Torna in Cima

cognomi

Porta
Si trova a Gorizia, Risano di Pavia e Udine. In origine avrà indicato chi abitava nei pressi di una porta della città.
fonti
1522 Bernardo Porta da Vale fittuale Sigg. Popaite (ASU Popaite 2.1); 1625 Sig. Quino Pòrta debitore ai nobb. Panigai per vino avuto in Scodavacca (ASU Panigai 6); 1690 Ill.mo Sig. Giuseppe Porta, fittuale in Percoto dell’Abbazia do Moggio (ASU CRS 286/2); 1735 nob. Giuseppe Porta debitore libreria Guerra di Udine (ASU Zucco 65); 1738 Fabrizio Porta cede terreni in enfiteusi ad Angelo Sabucco di Nogaredo di Corno (ASU Someda 27.1); 1780 Nob. Vicenzo Porta di Percotto fittuale nobb. Caiselli (ASU Perusini 274).
Torna in Cima