Hai cercato la parola
Hai cercato la parola
porta
Torna indietro

bilingue

porta
  • 1a

    s.f. puarte Copia

    [FO] (viertidure intun mûr par jentrâ e jessî)
    abitavano porta a porta = a jerin a stâ puarte cun puarte
    il letto non passa intero per la porta della camera, si deve smontarlo = il jet nol passe intîr pe puarte de cjamare, si scuen dismontâlu
    murare una porta = stropâ une puarte
    Porta Aquileia = Puarte Aquilee
    porta cittadina = puarte di citât
    si è presentato alla porta = si è presentât su la puarte
  • 1b

    s.f. puarte Copia

    [FO] (sierament di chê viertidure)
    bussare alla porta = tucâ te puarte oppure bati te puarte oppure pocâ te puarte
    chiudere la porta = sierâ la puarte
    la porta è socchiusa = la puarte e je sierade dongje oppure in sfese
    porta a due ante = puarte cun doi scûrs oppure cun dôs voladis
    scardinare la porta = tirâ jù la puarte
    una porta in noce = une puarte di cocolâr

    s.f. puarte, portele Copia

    (de mobilie, portele)
    la porta dell'armadio = la puarte dal armâr oppure la portele dal armâr

    s.f. portele Copia

    (di veturis)
    porta dell'automobile = portele da la machine
  • 1c

    s.f. puarte, jessude Copia

    [CO] (intun aeropuart, puarte di imbarc)
  • 2

    s.f. puarte Copia

    [CO] (ce che al covente par metisi in colegament)
    i sogni sono la porta dell'anima = i siums a son la puarte de anime

    s.f. puarte Copia

    (disponibilitât)
    trovare la porta chiusa = cjatâ la puarte sierade
    trovare le porte aperte = cjatâ puartis di aur
  • 3

    s.f. puarte Copia

    [TS] (telâr cu la rêt, là che si à di butâ il balon o il disc par marcâ il pont)
    tirare in porta = tirâ in puarte

    s.f. puarte Copia

    (pâr di palets che i schiadôrs a àn di passâ tal mieç tal slalom)
    saltare una porta = saltâ une puarte
  • 4

    s.f. Puarte, Puartis Copia

    [TS] (intai comuns de Ete di Mieç, borc dongje di une des jentradis de citât, ancje tal pl., cu la iniz. maiusc.)
  • 5

    s.f.

    [TS] (vedi bocca)
  • 6

    s.f. Puarte Copia

    [TS] (cort e guvier dal Imperi Otoman, cu la iniz. maiusc.)
    la Sublime Porta ha firmato la pace di Santo Stefano = la Puarte Sublime e à firmade la pâs di Sant Stiefin

    s.f. Puarte Copia

    (l'Imperi Otoman stes, cu la iniz. maiusc.)
  • 7

    s.f. puarte Copia

    [TS] (intun orghin uman, orifizi dulà che a jentrin o jessin i escrements e i vâs dal sanc)
  • 8

    s.f. puarte Copia

    [TS] (interface esterne de unitât centrâl di un ordenadôr che e permet il colegament cuntune unitât periferiche)

locuzioni

    andare di porta in porta
  • bati la trusse cjase par cjase, bati la catoliche di puarte in puarteCopia
    [CO] (cirî la caritât cjase par cjase)
  • chiudere la porta in faccia
  • sierâ la puarte in muse, sierâ la puarte sul nâs, sierâ la puarte su la museCopia
    [CO] (refudâsi di judâ cdn. che lu domande)
    ha chiesto aiuto ma tutti gli hanno chiuso la porta in faccia = al à domandade une man ma ducj i à sierade la puarte sul nâs
  • di porta in porta
  • un par unCopia
    (dal lâ a domandâ o a visâ ogni persone)
  • di puarte in puarte, cjase par cjaseCopia
    [CO] (dal lâ a domandâ o a visâ in ogni famee, in ogni cjase)
    andare di porta in porta = lâ di puarte in puarte
  • fuori porta
  • fûr puartis, fûr des murisCopia
    (che al è te perifarie di une citât)
    comprare una casetta fuori porta = comprâ une cjasute fûr des muris oppure fûr puartis
  • fûr puartis, fûr des murisCopia
    [CO] (te perifarie o ancje fûr di une citât)
    andare a vivere fuori porta = lâ a vivi fûr des muris oppure fûr puartis
  • infilare la porta
  • imbrucjâ la puarte, cjapâ la puarteCopia
    [CO] (lâ fûr)
    ha infilato la porta e se ne è andato = al à cjapât la puarte e al è lât vie
  • mettere alla porta
  • parâ vie, parâ fûrCopia
    [CO] (mandâ vie)
    il padrone di casa lo ha messo alla porta = il paron di cjase lu à parât fûr
  • porta a porta
  • puarte cun puarte, puarte e usCopia
    [CO] (une vore dongje di abitazion)
    abitavamo porta a porta = o vivevin puarte cun puarte Carolina e Marietta abitavano porta a porta = la Caroline e steve puarte e us cu la Mariete
  • puarte cun puarte, puarte e usCopia
    [CO] (tacât, confinant)
    apriranno due negozi porta a porta = a vierzaran dôs buteghis puarte cun puarte
  • puarte par puarte, puarte a puarte, di puarte in puarte, cjase par cjaseCopia
    [CO] (di vendite, fate tucant in ogni cjase)
  • porta a soffietto
  • puarte a sofletCopia
    [CO] (sierament che par vierzilu si à di pleâlu)
  • porta a vento
  • portele di buteghe, portele di ostarieCopia
    [CO] (puarte cu lis dôs antis che si vierzin tai doi sens di rotazion e che a tornin bessolis te lôr posizion)
  • porta antincendio
  • puarte antifûcCopia
    [TS] (sierament fat di materiâl ignifuc che nol lasse che il fûc eventuâl al passi)
  • porta caposcala
  • puarte des scjalisCopia
    [CO] (puarte de scjale che e mene intal cjast o jù te cjanive)
  • porta di riflusso
  • puarte di riflùsCopia
    [TS] (puartelon di sieradure automatiche dai bacins di puart li che a sucedin mareis di grande flutuazion)
  • porta tamburata
  • puarte tamburadeCopia
    [TS] (sierament fat di panel tamburât, cun tocs di rinfuarç li de mantie e de sieradure)
  • prendere la porta
  • cjapâ la puarte, zirâ sù i tacs, bati il dûrCopia
    [CO] (lâ vie)
    e adesso prendi la porta e vattene = e cumò cjape la puarte e va vie
  • rullo porta carta
  • rodul de cjarteCopia
    [CO] (cilindri de machine di scrivi li che si met il sfuei)
    fare scorrere il rullo porta carta = fâ cori il rodul de cjarte
  • sbattere la porta in faccia
  • sierâ la puarte su la museCopia
    [CO] (sierâ cun fuarce la puarte par sierâ fûr cdn. che no si vûl viodi par rabie o male creance o sim.)
    sbattere la porta in faccia a un seccatore = sierâ la puarte su la muse di un secjemirindis
  • sierâ la puarte su la museCopia
    [CO] (refudâ di judâ cdn.)
    sbattere la porta in faccia a un amico = sierâ la puarte su la muse di un amì
  • sfondare una porta aperta
  • sfondrâ un puarte vierte, sfondrâ un porton viertCopia
    [CO] (domandâ o pretindi alc di cdn. che lu à bielzà acetât e al è pront a concedi)
    non perdere tempo a sfondare porte aperte = no stâ a straçâ timp a sfondrâ puartis viertis
  • uscire dalla porta e rientrare dalla finestra
  • jessî pe puarte e tornâ a jentrâ pal barcon, lâ fûr pe puarte e tornâ dentri pal barconCopia
    [CO] (tornâ a vê impuartance e a contâ dopo jessi stât metût di bande)

monolingue

puarte s.f.
(puar-te)
Viertidure intun mûr par jentrâ e lâ fûr
sinonimi
ingrès, jentrade
esempi
"un coni di soreli al jentrave pe puarte"
da "Josefine" di Agnul di Spere
"al passà la puarte dal repart e si cjatà te jentrade là che a jerin i assensôrs"
da "Tal ospedâl" di Amedeo Giacomini
puarte s.f.
(puar-te)
Sierament di chê viertidure
esempi
"e veve sierât la puarte a clâf, ma il barcon che al deve sul puiûl al jere viert"
da "Faliscjis" di Cristina Noacco
"a drete de muraie si podeve lumâ une piçule puarte di len, cuntun clostri rusin e simpri tirât"
da "A ôr dal flum" di Franca Mainardis
"al jere scjafoiaç e i siei a vevin lassade la puarte de cjamare in sfese, tant di fâ cori un fîl di aiar"
da "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
puarte s.f.
(puar-te)
Intun aeropuart, struture, li che pal solit al è il control di biliets e documents, par li che si passe par imbarcjâsi tal avion
puarte s.f.
(puar-te)
Ce che al permet di vê un contat, une comunicazion, di tacâ une gnove fase e sim. (fig.)
esempi
"denant di lui si sarès spalancade une puarte che e si vierzeve suntun mont gnûf, su la pâs o forsit sul nuie, ma dut al jere miôr dal moment presint"
da "Aiar di cjase" di Franca Mainardis
puarte s.f.
(puar-te)
[TS] (sport) Telâr cu la rêt, là che si à di butâ il balon o il disc par marcâ il pont
esempi
"al rive il gol di Maxi Gomez, che si cjate tal puest just tal moment just e al met in puarte une bale facile facile"
da "L’Udin al vinç ai rigôrs (4-3) cul Celta Vigo e al puarte a cjase il trofeu Quinocho" di Marc Stolf
puarte s.f.
(puar-te)
[TS] (eletron.) Interface esterne de unitât centrâl di un ordenadôr che e permet il colegament cuntune unitât periferiche
proverbi
"a bati e a tornâ a bati, si vierç la puarte"
"a chei che ur sierin la puarte, il Signôr ur spalanche il puarton"
"a vuelin trê robis par salvâsi: bon voli, buine gjambe e puarte vierte"
"ai laris no si ur siere lis puartis"
"cjan e vilan no sierin mai la puarte"
"cuant che a scomencin lis disgraciis bisugne vierzi puartis e barcons"
"cuant che dutis lis puartis a son sieradis, si spalanche il puarton"
"cuant che il lari al à robât,nol ocor sierâ la puarte"
"cuant che l'ostîr al è su la puarte, nol è nissun ta la ostarie"
"cui che al jentre ultin che al sieri la puarte"
"cui che al reste daûr che al sieri la puarte"
"cui che al sta ben di une bande al cjate il mâl pront daûr de puarte"
"cui che nol à ce fâ che al meni la puarte"
"doi pitocs suntune puarte no stan ben"
"i "se" e i "ma" a stan picjâts daûr de puarte"
"il Signôr al siere une puarte e al vierç un barcon"
"la brût su la puarte e la madone muarte"
"la caritât e jes pe puarte e e torne pai barcons"
"la clâf di aur e vierç ogni puarte"
"la justizie e je dome che su la puarte dal cimitieri"
"la poltronarie i vierç la puarte a la miserie"
"la puarte e dîs: puarte"
"lis clâfs di aur a vierzin dutis lis puartis"
"no covente pandii al gjat la puarte de cjanive"
"par salvâsi a vuelin trê robis: bon voli, buine gjambe e puarte vierte"
"pene e puarte pene"
"puarte al vûl dî puarte a cjase"
"puarte e à il non cun se"
"scove denant de tô puarte"
"se il Signôr al siere une puarte, ind vierç cent"
"se il Signôr al siere une puarte, ind vierç dôs"
"se Sant Pieri nol vierç la puarte, no si po lâ in paradîs"
"se si siere une puarte, si vierç une altre"
"si dîs a puarte par che il pidignûl al intindi"
"si dîs al pidignûl par che la puarte e intindi"
"trê feminis par cjase: une vive, une muarte, une picjade daûr de puarte"
"une viele, une vuarbe, une picjade daûr de puarte"
Torna in Cima

cognomi

Porta
Si trova a Gorizia, Risano di Pavia e Udine. In origine avrà indicato chi abitava nei pressi di una porta della città.
fonti
1522 Bernardo Porta da Vale fittuale Sigg. Popaite (ASU Popaite 2.1); 1625 Sig. Quino Pòrta debitore ai nobb. Panigai per vino avuto in Scodavacca (ASU Panigai 6); 1690 Ill.mo Sig. Giuseppe Porta, fittuale in Percoto dell’Abbazia do Moggio (ASU CRS 286/2); 1735 nob. Giuseppe Porta debitore libreria Guerra di Udine (ASU Zucco 65); 1738 Fabrizio Porta cede terreni in enfiteusi ad Angelo Sabucco di Nogaredo di Corno (ASU Someda 27.1); 1780 Nob. Vicenzo Porta di Percotto fittuale nobb. Caiselli (ASU Perusini 274).
Torna in Cima