Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
premere
torne indaûr

bilengâl

premere v.tr., v.intr.
  • 1

    v.tr. fracâ, cjalcjâ Copie

    [AU] (fâ une pression su alc e parâlu indentri)
    premere un bottone = cjalcjâ oppure fracâ un boton
  • 2

    v.tr. pressâ Copie

    [AU] (dâ daûr)
    i nemici premevano le retroguardie = i nemîs a pressavin lis retrovuardiis
  • 3

    v.intr. pressâ, fracâ Copie

    [AU] (mantignî une pression)
    la mano premeva contro il tappo = la man e fracave sul tapon
  • 4

    v.intr. pocâ, sburtâ, sfuarçâ Copie

    [AU] (indusi cdn. a fâ alc cu la insistence che e covente par vinci resistence o inerzie)
    premere sui dirigenti perché adottino una politica diversa = sfuarçâ i sorestants par che a metin in vore une politiche diferente
  • 5

    v.intr. pressâ Copie

    [AU] (coventâ fat)
    un dovere che preme = un dovê che al presse
  • 6

    v.intr. vê a cûr Copie

    [AU] (impuartâ une vore)
    mi preme che studi = o ai a cûr che al studii

monolengâl

sfuarçâ v.tr.
(sfuar-çâ)
Obleâ cdn. a fâ alc
sinonims
esemplis
"lu cjapà par un braç par sfuarçâlu a tornâ dentri. «Ven, ven cun nô a bevi un got»"
gjavât fûr di "La tiere di Lansing" di Maria Forte
"i insegnants a sfuarçavin i gjenitôrs a no fevelâ par furlan ai fruts, cu la false justificazion che no varessin imparât ben la lenghe uficiâl"
gjavât fûr di "Un paîs furlan in Argjentine: Colonia Caroya" di Sandri Carrozzo
sfuarçâ v.tr.
(sfuar-çâ)
Impegnâ une vore di fuarce o plui fuarce dal normâl par otignî un risultât, par indusi alc a dâ un risultât cuintri di une resistence o di une inerzie
esemplis
"un grup di maris e paris talians che a volevin che i lôr fîs a savessin ben il todesc [...] a àn sfuarçât il sisteme de scuele materne taliane par fâ jentrâ ogni dì une ore di todesc"
gjavât fûr di "Il cjâf dai furlans" di Franc Fari
sfuarçâ v.tr.
(sfuar-çâ)
Indusi a une cressite o a une produzion plui svelte e plui bondante di ce che al è naturâl o normâl
esemplis
"no conven sfuarçâ lis plantis cun masse ledan"
gjavât fûr di "Il Nuovo Pirona" di Giulio Andrea Pirona, Ercole Carletti, Giovanni Battista Corgnali
"si à di meti a produzion / ogni blec, ogni cjanton, / e sfuarçâ la agricolture, / fâ al teren mudâ nature. / Contadins, finìs culì, / no mi reste altri ce dî; / e vês il Contadinel / e podès consultâ chel"
gjavât fûr di "Pronostic del Strolic piçul par l'an 1857" di Pieri Çorut
sfuarçâ v.tr.
(sfuar-çâ)
Vierzi alc cu la fuarce, ancje fasint un dam
esemplis
"soi rivât sul scurî, il paîs mieç brusât, cuasi nissun pe strade, la puarte di cjase sierade… o bat, o sfuarci la puarte… nissun!"
gjavât fûr di "L'ombrenâr" di Pieri Somede dai Marcs
"i àn sfuarçât la puarta, / i àn parât jù i armarons / e al comodin. / Jo ju spetâve, platât / sot al liet. / “AH, DIU! / I SON RIVÂTS / I UMANS!”"
gjavât fûr di "La nâf spaziâl" di Federico Tavan
sfuarçâ v.tr.
(sfuar-çâ)
Fâ alc in maniere no spontanie, no naturâl
esemplis
"al sfuarçà une ridade di zenziis scoloridis"
gjavât fûr di "Il tei" di Maria Forte
sfuarçâ v.tr.
(sfuar-çâ)
[BF] Fâ violence sessuâl
sinonims
violentâ
detulis
"no si po sfuarçâ lis cjartis"
torne sù
torne sù