Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
respingere
torne indaûr

bilengâl

respingere v.tr.
  • 1a

    v.tr. parâ indaûr, sburtâ indaûr, mandâ indaûr Copie

    [FO] (mandâ indaûr cun determinazion o cun violence o cu la fuarce)
    bisogna respingere il nemico = si à di parâ indaûr il nemì
  • 1b

    v.tr. parâ, butâ indaûr Copie

    [CO], [TS] sport (intal zûc dal balon, parâ indaûr il balon par che nol jentri inte puarte)
    respingere di pugno = parâ di pugn
  • 2

    v.tr. refudâ, parâ vie Copie

    [CO] (slontanâ cun timôr, fastidi, dispresi e v.i.)
    respingere un brutto pensiero = refudâ un brut pinsîr
    respingere un curioso = parâ vie une persone curiose
  • 3

    v.tr. refudâ, parâ indaûr, mandâ indaûr Copie

    [FO] (no acetâ)
    respingere un omaggio = mandâ indaûr un presint
    rifiutare una proposta = refudâ une propueste
  • 4

    v.tr. refudâ, parâ indaûr Copie

    [FO] (no fâ bon, neâ une domande, une istance)
    respingere una domanda di assunzione = refudâ une domande di lavôr
  • 5

    v.tr. mandâ indaûr Copie

    [CO] (decidi intun esam o intun scrutini che il student nol è madûr pal an sucessîf)
    lo hanno respinto all'esame = lu àn mandât indaûr al esam
  • 6

    v.tr. parâ indaûr Copie

    [CO] (fâ cuintri a cdn. o a un alc che a acusin)
    respingere una accusa = parâ indaûr une acuse

monolengâl

parâ v.tr.
(pa-râ)
Dâ une difese, une protezion
esemplis
"la tô femine e restarès di bessole intune cjase che no cognòs, cu lis cugnadis prontis a sgrifignâle. E no stâ fâ calcul su la mame, che no rivarès a parâle dal dut"
gjavât fûr di "Trê feminis" di Gianni Gregoricchio
"un popul unît [...] al à ancje la fuarce di sielzi la sô politiche, che lu pare des prepotencis di chei altris"
gjavât fûr di "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
parâ v.tr.
(pa-râ)
Fâ cuintri aes flamis
esemplis
"al à trat saete su la stale di Beltram, o jerin in cuatri a parâ il fûc cul seglot"
gjavât fûr di "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
parâ v.tr.
(pa-râ)
Intal balon, tal hockey e in altris sports di scuadre, di portîr, fermâ o sburtâ vie la bale o il disc cuntune parade (ancje ass.)
esemplis
"[l'atacant] al tire çamp, ma il puartîr blanc e neri le pare cuntun pît"
gjavât fûr di "Lazio – Udinese 1-3" di Marc Stolf
parâ v.tr.
(pa-râ)
(sport) Inte scherme, te boxe e tai sports di lote, fermâ o scjuvî un colp, un assalt
sinonims
evitâ, fermâ, scjuvî
parâ v.tr.
(pa-râ)
Mandâ, obleâ a lâ, a movisi cu la fuarce fisiche
sinonims
sburtâ, sbruntâ
esemplis
"[Zuan] al saltave fûr par denant, par parâ a durmî «la baronie». La «baronie» o jerin ancje nô che o corevin daûr aes lusignis"
gjavât fûr di "La rive di Sant Pieri" di Maria Forte
""Viodêt che no vebi robât alc; fasêt il visaperto". I cjatin i tocuts di tele par doi peçots. "Us aio dit jo? Paraitle là jù te stale!""
gjavât fûr di "I trê cjadreons" di Andreina Nicoloso Ciceri
"[i Cuâts e i Marcomans] a son rivâts fintremai tes regjons adriatichis, assediant Aquilee e sdrumant Opitergium, prime di jessi tornâts a parâ di là de Donau"
gjavât fûr di "Protostorie e storie romane in Friûl" di AAVV
parâ v.tr.
(pa-râ)
Ridusi intune cierte situazion o cundizion
esemplis
"salacor a son bogn di dîus che lis regjons a parin in tocs la nazion"
gjavât fûr di "Lôr no molin e nô no molìn" di Josef Marchet
"i someave un om che al saveve il so fat, ma e se dopo i parave in malore miârs di francs di materiâl?"
gjavât fûr di "Prime di sere" di Carlo Sgorlon
"al veve parât a sbrendui il bleon"
gjavât fûr di "Tal ospedâl" di Amedeo Giacomini
parâ v.tr.
(pa-râ)
Ornâ cun paraments
sinonims
aparâ, furnî, ornâ
esemplis
"parâ la glesie pe sagre"
detulis
"ce che al pare il frêt al pare ancje il cjalt"
"il mâl de piere al pare in malore"
"lis macis di Zenâr la buine filandere e à di parâlis a ponâr"
"no stâ taiâ l'arbul che ti à parât de ploie"
"ogni pît tal cûl al pare indenant"
torne sù
torne sù