Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
rumore
torne indaûr

bilengâl

rumore s.m.
  • 1

    s.m. sunsûr, rumôr Copie

    [FO] (fenomen acustic provocât des vibrazions iregolârs e no armonichis e che, di solit, al da fastidi)
    il rumore dei tuoni spaventa il cane = il rumôr dai tons al fâs cjapâ pôre al cjan
    un rumore lieve ci svegliò = un sunsûr lizêr nus sveà

    s.m. rumôr Copie

    [TS] fis. (soreposizion di ondis di frecuencis diviersis)
  • 2

    s.m. sunsûr, vosarili, rumôr Copie

    [FO] (confusion causade di int che e cjacare cu la vôs alte)
    il preside li ha sgridati perché facevano troppo rumore = il preside ur à cridât parcè che a fasevin masse sunsûr

    s.m. sunsûr, murmui, vosarili Copie

    (sun fat di tante int che e cjacare, ancje cu la vôs basse)
    durante la lezione c'era un rumore continuo = vie pe lezion a 'nd ere un businôr continuât
  • 3

    s.m. confusion, scjas Copie

    [CO] (serie di comentso protestis tra la int o su la stampe)
    una decisione che provocherà molto rumore = une decision che e causarà un grum di scjas
  • 4

    s.m. sunsûr, rumôr Copie

    [CO] (situazion di agjitazion carateristiche de vite mondane, a pet de pâs de vite contemplative)
    abbandonare i rumori del mondo = lassâ i rumôrs dal mont
  • 5

    s.m. rumôr Copie

    [TS] astron. (emission di ondis a radiofrecuence mandadis di un cuarp celest)
  • 6

    s.m. rumôr Copie

    [TS] eletr. (flutuazion de corint o de tension intun circuit o intun sisteme)
  • 7

    s.m. rumôr Copie

    [TS] mus. (sunôr no armonic doprât par finalitâts espressivis particolârs)
  • 8

    s.m. rumôr Copie

    [TS] med. (fenomen acustic interni al organisim)
  • 9

    s.m. rumôr Copie

    [TS] telecom. (cualsisei disturp che al mudi lis carateristichis dal segnâl e che al impedìs la sô buine ricezion)

    s.m. businôr Copie

    (businôr mandât fûr di un megafon a cause di segnâi eletrics produsûts dentri dal sisteme che a dan un efiet di disturp)
  • 10

    s.m. rumôr Copie

    [TS] semiol. (inte teorie de comunicazion cualsisei element che al cause un efiet di disturp sul messaç)
  • 11

    s.m. rumôr Copie

    [TS] inform. (erôr che al modifiche un o plui bits di un dât, produsût di rumôrs eletrics internis al calcoladôr o presints intune linie di trasmission)

locuzions

    amplificatore a basso rumore
  • amplificadôr sunsûr bas, amplificadôr a rumôr basCopie
    [TS] eletron. (amplificadôr cuntun sunsûr di fonts une vore bas)
  • cifra di rumore
  • cifre di rumôrCopie
    [TS] eletron. (tes telecomunicazions, cifre che e dîs la rumorositât di un sisteme midiant dal confront cu la rumorositât di un riferiment)
  • generatore di rumore
  • gjeneradôr di rumôr, gjeneradôr di sunsûrCopie
    [TS] tecn. (gjeneradôr di segnâi che a fasin un sunsûr blanc)
  • inquinamento da rumore
  • rumore di fondo
  • rumôr di fontsCopie
    [TS] fis. (perturbazion ineliminabile che e costituìs un limit de precision dai struments di misure mecanics, eletrics e v.i.)
  • rumôr di fontsCopie
    [TS] telecom. (intune cjadene eletroacustiche, nivel sonôr misurât dongje di une casse cuant che a son in funzion ducj i dispositîfs ma al è nul il segnâl sonôr in jentrade)
  • rumore elettrico
  • rumôr eletricCopie
    [TS] eletr. (flutuazion no volude de tension o de corint, che e sucêt in components, circuits e dispositîfs eletronics, che si met sore dai segnâi di informazion e ju disturbe)
  • rumore elettromagnetico
  • [TS] eletr. (cjale rumore radioelettrico)
  • rumore microfonico
  • [TS] eletron. (cjale effetto microfonico)
  • rumore radioelettrico
  • rumôr radioeletric, rumôr eletromagneticCopie
    [TS] eletr. (rumôr eletric produsût di radioondis o di tensions indusudis di radioondis)
  • rumore Schottky
  • rumôr SchottkyCopie
    [TS] eletron. (rumôr che al dipent de nature discrete des cjariis di conduzion e des flutuazions che 'ndi derivin tai tubis termojonics)
  • rumore televisivo
  • rumôr televisîfCopie
    [TS] eletron. (ogni disturp dal segnâl televisîf)

monolengâl

sunsûr s.m.
(sun-sûr)
Fenomen acustic provocât des vibrazions di un cuarp che si difondin tal aiar o tun altri mieç, spec. tal câs di vibrazions iregolârs e no armonichis
sinonims
esemplis
"da là sù in cima a si jodevin i trois e, co la buera a paussava, a rivavin nets i sunsûrs"
gjavât fûr di "La aga di Plan da li steli" di Novella Cantarutti
"biel planc, cence fâ sunsûr, a lerin sù pe scjale"
gjavât fûr di "Il muc" di Roberto Ongaro
"il mâr i rivave cul sunsûr des ondis tormentadis"
gjavât fûr di "Cjase di Dalban" di Maria Forte
"sunait, sunait, cjampanis! O se dols sussûr! A pâr di essi di Pasca!"
gjavât fûr di "I Turcs tal Friûl" di Pier Paolo Pasolini
sunsûr s.m.
(sun-sûr)
Confusion causade di int che e cjacare cu la vôs alte
sinonims
businôr, cjacaradice, davoi, cjadaldiaul
esemplis
"al si poià cui comedons sul barcon. Dal bas al vignive sù il sunsûr de baldorie de citât"
gjavât fûr di "O sielç lis stelis" di Pieri Somede dai Marcs
"«Al ven! Al ven!», a sberghelavin ogni tant chei mostacjins [...]. E la canaie sul figâr si sbregave di ridi. Fintremai che al comparì pardabon il plevan [...]. Di colp dut il sunsûr si cuietà: nome ca e là cualchi cisicade…"
gjavât fûr di "Il figâr dal plevan" di Pieri Menis
"il sunsûr al sturnive, par vie che ducj a fevelavin a fuart sul strepit dai plats, o ben a cjantavin cun des vôs grocjis par colpe dal vin e dal fum"
gjavât fûr di "Tal ospedâl" di Amedeo Giacomini
sunsûr s.m.
(sun-sûr)
Situazion di agjitazion (fig.)
sinonims
esemplis
"un grant scritôr furlan, un di chei che a dismovin un grum di sunsûr intor di lôr"
gjavât fûr di "Dome un rimiedi par salvâ il furlan: insegnâlu tes scuelis" di Josef Marchet
"da la agna Cuesima a na si podevin pensâ tristi robi, che a era passada ta stu mont cença fâ sunsûr e a veva cjapât il vivi tuna misura justa tra il ridi e il vaî"
gjavât fûr di "La passion di Donât Ramaç" di Novella Cantarutti
"ritirâsi lontans dai sunsûrs e des tentazions dal mont"
gjavât fûr di "Sant Jacum, là che al finìs il mont" di Antoni Beline
sunsûr s.m.
(sun-sûr)
[BF] Sun lizêr fat fevelant sot vôso robe dite sot vôs
esemplis
"cuant che i pinsîrs si jerin sclarîts e la vôs e jere tornade, e veve rispuindût a Lissandri, intun sunsûr: "Se tu puedis, stami dongje""
gjavât fûr di "Il sium di Lissandri" di Franca Mainardis
detulis
"la coce in siorie e fâs plui sunsûr"
"une sole cocule no fâs sunsûr"
torne sù
torne sù