Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
resistere
torne indaûr

bilengâl

resistere v.intr.
  • 1a

    v.intr. resisti, tignî bot, tignî dûr, fâ dûr Copie

    [FO] (fâ cuintri cu la sô fuarce ae fuarce di un altri o di altris)
    resistere al nemico = resisti al nemì
    resistere alla spinta dell'avversario = fâ dûr oppure tignî bot al sburt dal rivâl

    v.intr. resisti, rezi, tignî bot, tignî dûr Copie

    (restâ tal so puest di bataie cence cedi ai nemîs)
    resistere a lungo = rezi a dilunc
    resistere fino alla morte = tignî dûr fin ae muart

    v.intr. resisti, rezi, tignî bot, tignî dûr Copie

    [CO] (intal lengaç sportîf oponisi al assalt dal aversari)
  • 1b

    v.intr. resisti, tignî bot, tignî dûr Copie

    [FO] (oponisi al volê, aes domandis, aes pretesis, ae prepotence di altris)
    resistere alle minacce = tignî dûr aes menacis
    resistere alle prepotenze dei vicini = tignî bot aes prepotencis dai vicins di cjase

    v.intr. resisti Copie

    (gjavâsi de influence psicologjiche o etiche o morâl di cdn.)
    è così bello che nessuna gli resiste = al è cussì biel che nissune i resist
  • 2a

    v.intr. resisti, rezi, tignî dûr Copie

    [FO] (oponisi cu la volontât o cu la reson a di un istint, a di une passion e v.i.)
    resistere alle tentazioni = resisti aes tentazions
  • 2b

    v.intr. resisti, rezi, tignî dûr Copie

    [FO] (vê la abilitât di rezi une situazion dificile o intrigose cence vê consecuencis negativis)
    resistere al caldo = rezi al cjalt
  • 3a

    v.intr. tignî, resisti, rezi Copie

    [FO] (di alc, fâ cuintri a une fuarce fisiche, anulant o limitant i efiets di cheste fuarce)
    un orologio che resiste ai colpi = un orloi che al ten i colps
  • 3b

    v.intr. tignî, resisti, rezi Copie

    [FO] (di alc, no cambiâ, no modificâsi par efiet dai elements naturâi)
    resistere alla luce = rezi ae lûs
    un materiale che resiste all'acqua = un materiâl che al resist a la aghe oppure che al ten la aghe

    v.intr. indurâ, durâ, condurâ Copie

    (tignî costant intal timp lis sôs carateristichis)
    un vino che resiste nel tempo = un vin che al dure tal timp
  • 4

    v.intr. resisti Copie

    [TS] biol. (di un organisim, restâ indiferent a sostancis che par lui a varessin di sei tossichis)
  • 5

    v.intr. resisti Copie

    [TS] bot. (di plante che no si lasse atacâ di parasits o meti in dificoltât de situazion ambientâl negative)
    gli abeti sono alberi che resistono alle basse temperature = i peçs a son arbui che a resistin aes temperaduris bassis
  • 6

    v.intr. resisti Copie

    [TS] inz.civ. (di materiâi o struturis tes siencis des costruzions, che no si lassin deformâ o corompi par fûc, pression o altri)
    le strutture antisismiche sono fatte per resistere al terremoto = lis struturis antisismichis a son fatis par resisti al taramot

monolengâl

rezi v.tr.
(re-zi)
Tignî sù cdn. o alc, fâ che al stedi sù, che al stedi dret o intune cierte posizion, che nol coli
esemplis
"pâi che a rezin dôs grandis filis di reticolâts"
gjavât fûr di "Storie di Min" di Ivano Urli
rezi v.tr.
(re-zi)
Vê il podê e la responsabilitât intune istituzion, organizazion, aziende, comunitât e v.i.
esemplis
"il Pape Benedet XIV [...] al pensave che no si podès dislidrisâ i malans che a jerin di ca o di là, corezi lis brutis abitudins, predicjâ ben il vanzeli, intune peraule rezi ben la diocesi di Aquilee cuntun confin tal mieç"
gjavât fûr di "L'ultin cordo" di Josef Marchet
"il re al rêç il popul, / il pape ju benedìs ducj i doi, / il soldât ju difint ducj i trê / [...]"
gjavât fûr di "Sacheburache" di Zuan Nazzi Matalon, Ottorino Burelli
rezi v.tr.
(re-zi)
[TS] (gram.) Massime pai verps, coordenâsi cuntun complement, cuntun câs, cuntune costruzion
sinonims
rezi v.tr.
(re-zi)
Fâ i lavôrs che a coventin par tignî in ordin cjase, stale, bestiis e v.i. (ancje ass.)
sinonims
esemplis
"ce covential smondeâ la cjase e rezi la cort e vistîsi di fieste?"
gjavât fûr di "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
"intant il timp al passe, l'è alt bielzà il soreli, e Menie e rugne e bruntule come il maltimp, che à di lâ a finî di rezi, impiâ il fûc e meti sore a fâ la fedarie"
gjavât fûr di "Sot consei di vuere" di Giovanni Gortani
rezi v.intr.
(re-zi)
Rivâ a restâ intune cierte posizion, forme, maniere e v.i.
sinonims
esemplis
"mi clopin i zenoi, / sai ce che o fâs, che o dîs, / ma no pues rezi in pîts"
gjavât fûr di "Par lis gnocis Percût-Braçà" di Pieri Çorut
rezi v.intr.
(re-zi)
Soredut di resonament, argoment, procediment o sim., vê valôr logjic, jessi just, ben fondât
esemplis
"cjacaris che no rezin ne in cîl ne in tiare"
gjavât fûr di "Il Nuovo Pirona" di Giulio Andrea Pirona, Ercole Carletti, Giovanni Battista Corgnali
rezi v.intr.
(re-zi)
Rivâ a frontâ un confront, un paragon
sinonims
esemplis
"[...] che il vin produsût in cheste regjon al sedi di cualitât une vore alte, e che al puedi rezi il confront cui miôr vins dal mont"
gjavât fûr di "Storie curte de vît in Friûl" di Enrico Peterlunger
torne sù
torne sù