Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
scoperto
torne indaûr

bilengâl

scoperto p.pass., adi., s.m.
  • 2

    adi. discuviert, scuviert Copie

    [CO] (no cuviert, cence cuvierture, tapon o ripâr)
    carrozza scoperta = caroce scuvierte
    nave scoperta = nâf scuvierte
    terreno scoperto = teren scuviert
  • 3

    adi. discuviert, scuviert Copie

    [CO] (cence protezion, soredut intal lengaç militâr o sportîf)
    il pugile ha lasciato il mento scoperto ed è stato messo al tappeto = il pugjil al à lassât scuviert il barbin e al è finît al tapêt
    lasciare il fianco scoperto all'attacco del nemico = lassâ il flanc scuviert al atac dal nemì
  • 4

    adi. discuviert, scuviert Copie

    [CO] (di persone o part dal cuarp, che nol è riparât dai vistîts)
    andare a capo scoperto = lâ ator cence nuie sul cjâf
    braccia scoperte = braçs discuvierts
    dormire scoperti = durmî cence linzûl, durmî cence cuvierte
  • 5

    adi. discuviert, scuviert Copie

    [CO] (che nol è platât, che si pues viodi)
    carte scoperte = cjartis scuviertis
    cielo scoperto = cîl viert
  • 6

    adi. viert, sclet, franc Copie

    [CO] (che nol à nuie ce platâ e al mostre clâr lis intenzions)
    comportamento scoperto = compuartament sclet
    discorso scoperto = discors sclet

    adi. franc Copie

    [BU] let. (tant che av., in maniere che ducj lu puedin intindi)
    parlare scoperto = fevelâ franc
  • 8

    s.m. scuviert Copie

    [BU] (lûc no riparât, no sierât, cence difese)
  • 9a

    s.m. discuviert, scuviert Copie

    [TS] bancj. (mancjance di garanzie finanziarie)
  • 9b

    s.m. discuviert, scuviert Copie

    [TS] econ. (mancjance di fonts, salt passîf di un cont o un belanç)
  • 10

    s.m. discuviert, scuviert Copie

    [TS] dir.priv. (percentuâl dal dam che e à di jessi paiade dal sigurât, no risarcide de assicurazion)

locuzions

    a viso scoperto
  • [CO] (cjale a viso aperto)
  • allo scoperto
  • tal viert, difûrCopie
    [CO] (lûc cence ripâr)
    sostare allo scoperto = fermâsi difûr
  • tal scuviertCopie
    [TS] milit. (intal lengaç militâr, lûc cence protezion)
    sono avanzati allo scoperto = a son avanzâts tal scuviert
  • a viert, a clârCopie
    [CO] (cence platâ nuie)
    abbiamo sempre agito allo scoperto = o vin simpri fat dut a clâr
  • cence cjalâ in muse a di nissunCopie
    [TS] (cence curâsi des critichis)
  • scuviertCopie
    [TS] bancj. (cence garanzie finanziarie)
    il suo conto è allo scoperto = il so cont al è scuviert
  • scuviertCopie
    [TS] bancj. (cence la pussibilitât di saldâ un debit o di incassâ un credit)
    si è trovato allo scoperto in banca = si è cjatât scuviert in bancje
  • assegno scoperto
  • [TS] bancj. (cjale assegno a vuoto)

monolengâl

franc s.m.
[TS] (stor.) Tal pl., popul gjermanic antîc, che sot Carli il Grant, talsecul VIII al è rivât a dominâ grande part de Europe ocidentâl
esemplis
"Aistolf e Desideri si urtarin cui papis e chescj a clamarin in jutori il re dai Francs, Carli il Grant"
gjavât fûr di "Cuintristorie dal Friûl fin sot la Italie" di Josef Marchet
franc adi., s.m.
Che, cui che si compuarte e al fevele in maniere vierte, clare, cence bausiis
sinonims
arût, ladin, leâl, onest, rampit, sclet, sincîr, vêr, viert
esemplis
"Catine [a sô sûr che e jere stade domandade di Masin] i veve dit francje: «Nol è par te... Al è un cjochele...»"
gjavât fûr di "Marum" di Pieri Menis
franc av.
Cun scletece
sinonims
a clâr, a palês, a viert, besclet, clâr, clâr e net, net e sclet, sclet
esemplis
"al pâr che a ducj al sei tornât il flât, a alcin la vôs, a discorin franc e cence sudizion"
gjavât fûr di "Autonomie dal spirt" di Josef Marchet
franc adi., s.m.
Che, cui che al fâs alc ben, cun sigurece, sveltece, cun bondance
sinonims
decîs, dret, fer, fuart, ladin, salt, sfrancjât, sigûr
esemplis
"par capîlu [Jesù Bambin], che nol è ancjemò franc tal fevelâ, si a di tornâ fruts"
gjavât fûr di "Che nus feveli Jesù bambin" di Vigji Glovaz
"tu sês masse francje di mangjâ… tu mi costis une monede"
gjavât fûr di "Il bal spasimât des ombrenis" di Maria Forte
"franc dal so fat, franc dal so mistîr"
gjavât fûr di "Il Nuovo Pirona" di Giulio Andrea Pirona, Ercole Carletti, Giovanni Battista Corgnali
franc av.
Ben, cun sigurece, cun bondance
esemplis
"cumò noaltris o capìn franc e net ce che a disin i grancj e alore, se lôr a contin cualchi barzalete, une robe e la altre, nô le imparìn a colp"
gjavât fûr di "Sul florî" di AAVV
franc adi.
Che nol à di jessi sometût a tassis, tribûts, oblics e sim
sinonims
libar, viert, esent, esentât
esemplis
"il procediment [par tornâ a vê il cognon origjinâl te lenghe minoritarie] al è franc di spesis e al à di jessi sierât dentri di novante dîs de domande"
gjavât fûr di "Leç 482/99" di Aministrazion Publiche
franc s.m.
[TS] (numism.) Non de monede di aur batude pe prime volte in France tal 1360, doprât ancje par altris emissions sedi di monede francese sedi di altris bandis
esemplis
"Ernest al metè sul banc doi francs [svuizars]"
gjavât fûr di "In Friûl, nossere" di Agnul di Spere
franc s.m.
Ancje in riferiment ae lire taliane, in circolazion jenfri 1862 e 2002 (pop.)
sinonims
esemplis
"di Rome o vevin otignût un jutori di cinc mil francs impen di une spese che o vevin di pôc mancul di 145.000"
gjavât fûr di "Lis nestris rosis" di Pieri Somede dai Marcs
franc s.m.
Monede, bêçs in gjenerâl (fig.)
sinonims
bêç, boro, brustul, carantan, centesim, clincar, craizar, crût, cuatrin, palanche, patan, sclanfar, sclanfe, solt, spinfar
esemplis
"mi à simpri plasût di lavorâ salt e tignî cont dal franc, ancje a mi"
gjavât fûr di "Lis predicjis dal muini" di Josef Marchet
detulis
"il franc ur sta tal cjâf a ducj"
"l'om franc si cuiste la stime di ognidun"
torne sù
torne sù