Tu âs cirût la peraule
Tu âs cirût la peraule
condurre
torne indaûr

bilengâl

condurre v.tr., v.intr.
  • 1a

    v.tr. menâ, puartâ, condusi Copie

    [FO] (acompagnâ, puartâ cdn. cun se, par solit intun lûc prefissât)
    condurre i bambini a scuola = puartâ i fruts a scuele
    condurre il cane a spasso = menâ ator il cjan
  • 1b

    v.tr. puartâ Copie

    [FO] (ridusi cdn. intune cierte maniere, dispès par tristerie o par interès)
    mi condurrai alla miseria = tu mi puartarâs in miserie
  • 2

    v.tr. menâ, vuidâ Copie

    [FO] (tignî il control di un mieç di traspuart)
    condurre una moto = vuidâ une moto
  • 3a

    v.tr. menâ, condusi, fâ, puartâ indenant Copie

    [FO] (puartâ indenant une ativitât, une situazion)
    condurre un dibattito = menâ oppure condusi un dibatiment
    condurre una trattativa = puartâ indenant un une tratative
  • 3b

    v.tr. direzi, aministrâ Copie

    [FO] (vê la direzion)
    condurre un'impresa di informatica = direzi une imprese di informatiche

    v.tr. condusi Copie

    (presentâ in television e in radio)
    condurre una trasmissione radio = condusi une trasmission radio

    v.tr.

    (ancje ass.)
    condurre in radio = condusi in radio
  • 3c

    v.tr. comandâ Copie

    [FO] (vê la direzion)
    condurre un esercito = comandâ un esercit
  • 4

    v.tr. menâ, condusi Copie

    [FO] (vivi, passâ)
    condurre una vita infelice = menâ une vite grame

    v.tr. menâ, fâ Copie

    (vivi intun ciert mût)
    condurre la vita del nababbo = fâ la vite dal macan
  • 5

    v.tr. jessi indenant Copie

    [TS] sport (jessi a bon rispiet a un aversari)
    la mia squadra conduce il campionato = la mê scuadre e je indenant dal campionât

    v.tr. jessi indenant Copie

    (ancje ass.)
    la squadra di casa conduceva per due a zero = la scuadre di cjase e jere indenant di doi a zero
  • 6

    v.tr. condusi, trasmeti Copie

    [TS] fis. (di une materie che e à la proprietât di lassâ che un stât fisic tant che cjarie o calôr al passi traviers il so spazi)
    il ferro ed il rame conducono bene la carica elettrica = il fier e il ram a condusin oppure a trasmetin ben la cjarie eletriche
  • 7

    v.tr. condusi, fâ passâ Copie

    [TS] tecn. (fâ passâ sostancis licuidis o gasosis di un puest a chel altri midiant condotis)
    questi grandi tubi conducono il metano = chestis condotis grandis a condusin oppure a fasin passâ il metan
  • 8

    v.tr. tirâ Copie

    [TS] mat. (dissegnâ une linie)
    condurre una perpendicolare da A a B = tirâ une perpendicolâr di A a B
  • 9

    v.intr. menâ, puartâ Copie

    [FO] (di strade che e puarte intun lûc specific)
    questo sentiero conduce ai pascoli = chest troi al mene sui passons

locuzions

    condurre a buon fine
  • [CO] (cjale condurre in porto)
  • condurre a termine
  • puartâ insomCopie
    [CO] (rivâ a concludi alc)
    condurre a termine un lavoro = puartâ insom une cjase
  • condurre al talamo
  • [CO] (cjale condurre all'altare)
  • condurre al, nel sepolcro
  • puartâ te buse, puartâ te fuesse, puartâ te tombeCopie
    [CO] (fâ murî)
    il vizio del fumo lo condurrà nel sepolcro = il vizi dal fum lu puartarà te fuesse
  • condurre all'altare
  • sposâ, vuadiâ, maridâCopie
    [CO] (maridâ une femine)
    ha condotto all'altare la sua fidanzata = al à sposât la sô promesse
  • condurre in porto
  • puartâle fûr, puartâ a bon, menâ a bon puart, puartâ a cjase il cjar dal fenCopie
    [CO] (concludi ben)
    condurre in porto un affare = puartâ a bon un afâr
  • condurre la barca in porto
  • [CO] (cjale condurre in porto)
  • condurre la nave in porto
  • [CO] (cjale condurre in porto)

monolengâl

aministrâ v.tr.
(a-mi-nis-trâ)
Jessi responsabil e viodi de buine rese, de buine cundizion, dal bon funzionament e sim. di un ben, di une imprese, di une istituzion e v.i.
esemplis
"a vin vût a Migjea doi sindics talmenti brâfs di aministrâ il Comun, che a un siart punt ju àn nomenâts cavalîrs al merit da Republica"
gjavât fûr di "Sindics e cavalîrs" di Aldo Gallas
"[il Moviment Friûl] cu lis elezions aministrativis comunâls e provinciâls dal 1975 al jere deventât util ae Dc par podê aministrâ in plui di cualchi Comun e in Provincie di Udin"
gjavât fûr di "Memoriis di politiche linguistiche" di Adrian Cescje
"o vin crodût che la diference di viodi cemût aministrâ lis risorsis di un teritori e fos scrite par simpri tal statût di autonomie"
gjavât fûr di "La nestre autonomie e je une scjatule vueide" di Dree Valcic
Viôt ancje: ministrâ
aministrâ v.tr.
(a-mi-nis-trâ)
Rivâ a controlâ une situazion o ancje une proprie capacitât daûr di criteris di convenience (ancje fig.)
sinonims
belançâ, dosâ, gjestî, organizâ, sparagnâ, tignî cont, tignî di cont
esemplis
"[I zuiadôrs de Lazio] denant di aversaris in dificoltât no fasin masse fature par aministrâ il zûc e il risultât"
gjavât fûr di "Udinese – Lazio 0-1" di Marc Stolf
aministrâ v.tr.
(a-mi-nis-trâ)
Dâ cun solenitât
esemplis
"ma istès, no che il sacrament nol fos stât aministrât cun ducj i criteris che il Titolâr al predicjave"
gjavât fûr di "Mê none e la confession" di Anna Mattighello
torne sù
torne sù